Gayrimenkul Aracılık Sözleşmesi Hazır Modeli
Gayrimenkul aracılık sözleşmesi, emlak işletmesi ile taşınmazın maliki, alıcısı veya kiracısı arasındaki aracılık ilişkisinin koşullarını belirler. Bu hazır model; hizmet kapsamı, süre, yetki türü, komisyon, masraflar, gizlilik, tarafların sorumlulukları ve sözleşmenin sona ermesi gibi temel noktaları düzenlemek için kullanılabilir.
Gayrimenkul aracılık sözleşmesi, bir taşınmazın satışı, kiralanması veya devri için emlak işletmesinin sunacağı hizmetleri ve ücretlendirme esaslarını yazılı hâle getirir. Bu sözleşme, malik, alıcı veya kiracı ile aracılık faaliyeti yürüten işletme arasındaki beklentilerin netleşmesine yardımcı olur. Özellikle komisyonun hangi işlemde, ne zaman ve hangi oranda doğacağı açıkça belirtilmelidir. Yazılı düzenleme, uyuşmazlık ihtimalini azaltmak ve tarafların ispat imkânını güçlendirmek bakımından önemlidir.
Sözleşmenin amacı ve tarafları
Sözleşmede aracılık hizmetini verecek emlak işletmesinin ticaret unvanı, adresi, vergi bilgileri ve yetkili kişisi yer almalıdır. Hizmet talep eden tarafın da gerçek kişi veya tüzel kişi olmasına göre kimlik, adres ve iletişim bilgileri eksiksiz yazılmalıdır.
Taşınmazın maliki dışındaki bir kişi sözleşme imzalıyorsa, temsil veya yetki durumunun ayrıca kontrol edilmesi gerekir. Yetkisiz kişiyle yapılan işlem, komisyon ve hizmet bedeli bakımından sonradan tartışma yaratabilir.
Aracılık ilişkisinin sınırı
Aracının görevi; ilan hazırlama, pazarlama, müşteri bulma, gösterim organize etme, teklif iletme veya görüşmeleri kolaylaştırma gibi faaliyetlerle sınırlı ve somut biçimde tanımlanmalıdır. Aracının taraflar adına hukuki taahhütte bulunma yetkisi bulunduğu izlenimini yaratacak belirsiz ifadelerden kaçınılmalıdır.
Taşınmaz ve hizmet kapsamının belirlenmesi
Taşınmazın adresi, tapu bilgileri, bağımsız bölüm numarası, niteliği, kullanım durumu ve varsa kiracılık hâli sözleşmeye eklenmelidir. Satış, kiralama, devir veya yatırımcı bulma gibi hedef işlem de açıkça belirtilmelidir.
| Belge alanı | Amacı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Taşınmaz tanımı | Aracılığa konu yeri kesinleştirir | Sadece semt veya proje adını yazmak |
| Hizmet kapsamı | Aracının yapacağı işleri gösterir | Genel ve ölçülemez ifadeler kullanmak |
| Komisyon oranı | Ücret hesabının temelini oluşturur | Vergi dahil olup olmadığını belirtmemek |
| Süre ve yetki | Sözleşmenin geçerliliğini belirler | Başlangıç ve bitiş tarihini boş bırakmak |
| Ödeme zamanı | Komisyonun ne zaman doğacağını düzenler | İşlemin hangi aşamasında ödeme yapılacağını yazmamak |
Komisyon, masraflar ve ödeme koşulları
Komisyon; sabit tutar, satış bedelinin belirli yüzdesi veya kira bedeline göre hesaplanan bir tutar olarak kararlaştırılabilir. Oranın veya tutarın KDV dahil ya da hariç olduğu, ödeme yöntemi ve ödeme tarihi açıkça yazılmalıdır.
Komisyon hakkının doğumu
Komisyonun, tarafların sözleşme imzalamasıyla mı, tapu devrinin gerçekleşmesiyle mi veya kira sözleşmesinin kurulmasıyla mı doğacağı net olmalıdır. Aracının tanıştırdığı kişiyle sözleşme süresi sonrasında işlem yapılması ihtimali de uygun ve açık bir hükümle düzenlenebilir.
Düzenlenebilir şablon
Belge şablonu
GAYRİMENKUL ARACILIK SÖZLEŞMESİ
Sözleşmenin Yapıldığı Yer: ____________________
Sözleşme Tarihi: ____ / ____ / ________
ARACI (EMLAK İŞLETMESİ)
Ticaret Unvanı / Adı Soyadı: ____________________
Vergi No / T.C. Kimlik No: ____________________
Adres: ____________________
Telefon / E-posta: ____________________
Yetkili Kişi: ____________________
HİZMET TALEP EDEN
Adı Soyadı / Ticaret Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Telefon / E-posta: ____________________
Taşınmazla İlişkisi: ____________________
| Alan | Bilgi |
|---|---|
| Taşınmazın adresi | ____________________ |
| Taşınmazın niteliği | ____________________ |
| Ada / parsel / bağımsız bölüm bilgisi | ____________________ |
| Aracılık işleminin türü | Satış / Kiralama / Diğer: ____________________ |
| İstenen satış veya kira bedeli | ____________________ TL |
| Aracılık süresi | ____ / ____ / ________ - ____ / ____ / ________ |
| Yetki türü | Münhasır / Münhasır olmayan |
| Komisyon oranı veya tutarı | ____________________ |
| KDV durumu | Dahil / Hariç |
| Ödeme zamanı ve yöntemi | ____________________ |
Madde 1 - Konu: İşbu sözleşmenin konusu, yukarıda bilgileri yer alan taşınmaza ilişkin aracılık hizmetinin Aracı tarafından yürütülmesidir.
- Hizmet kapsamı: Aracı; ilan, tanıtım, müşteri yönlendirme, taşınmaz gösterimi ve taraflar arasındaki iletişimin sağlanması faaliyetlerini yürütür.
- Bilgi ve belge yükümlülüğü: Hizmet Talep Eden, taşınmaza ilişkin verdiği bilgilerin doğru olduğunu ve gerekli belge ile izinleri sağlayacağını kabul eder.
- Komisyon: Aracının hizmeti sonucunda yukarıda belirtilen işlem gerçekleştiğinde, Hizmet Talep Eden belirtilen komisyonu kararlaştırılan zamanda öder.
- Masraflar: İlan, fotoğraf, tanıtım ve diğer giderlerin kim tarafından karşılanacağı: ____________________.
- Süre ve yetki: Sözleşme, tabloda belirtilen süre boyunca geçerlidir. Yetkinin münhasır olup olmadığı tabloda belirtilen esasa tabidir.
- Gizlilik: Taraflar, işlem kapsamında öğrendikleri kişisel ve ticari bilgileri hukuka aykırı şekilde üçüncü kişilere açıklamamayı kabul eder.
- Fesih: Taraflardan her biri, fesih bildirimini yazılı olarak diğer tarafa iletmek suretiyle sözleşmeyi sona erdirebilir. Feshe ilişkin özel koşullar: ____________________.
- Uyuşmazlık: İşbu sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıklarda ____________________ Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.
Taraflar, işbu sözleşmeyi okuyarak, anladıklarını ve serbest iradeleriyle kabul ettiklerini beyan ederler. Sözleşme ____ nüsha olarak düzenlenmiş ve imzalanmıştır.
ARACI (EMLAK İŞLETMESİ)
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
HİZMET TALEP EDEN
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
Metni doğrudan burada düzenleyin. Değişiklikler tarayıcınızda saklanır; yazdırabilir ya da Word ve PDF olarak dışa aktarabilirsiniz.
Yetki türü, süre ve fesih
Aracılık yetkisinin münhasır olup olmadığı, başka emlak işletmeleriyle çalışılıp çalışılamayacağı ve malikin doğrudan işlem yapması durumunda oluşacak sonuçlar belirtilmelidir. Süreli bir sözleşmede başlangıç ve bitiş tarihleri ile uzatma usulü yer almalıdır.
Fesih bildiriminin yazılı yapılması, bildirim kanalı ve varsa makul bildirim süresi kararlaştırılabilir. Taraflar, sözleşme sona erdikten sonra devam eden ilanların ve kişisel verilerin nasıl yönetileceğini de belirlemelidir.
Tarafların yükümlülükleri ve dikkat edilmesi gerekenler
Malik veya hizmet talep eden taraf, taşınmaza ilişkin doğru bilgi ve belgeleri sunmalı; satışa veya kiralamaya engel olabilecek durumları aracısına bildirmelidir. Aracı ise ilan ve tanıtım çalışmalarında kendisine sunulan bilgiler çerçevesinde hareket etmeli, yanıltıcı beyanlardan kaçınmalıdır.
- Tarafların kimlik ve iletişim bilgilerini doğrulayın.
- Taşınmazın ayırt edici tapu ve adres bilgilerini yazın.
- İstenen satış veya kira bedelini açıkça belirtin.
- Komisyonun oranını, vergisini ve ödeme anını belirleyin.
- Yetki türünü ve sözleşme süresini boş bırakmayın.
Pratik öneri: İmza öncesinde taşınmaz bilgileri, komisyon oranı ve yetki süresi alanlarını taraflarla birlikte okuyup tüm boşlukları doldurun.
Sözleşmenin hazırlanma adımları
Belgenin eksiksiz düzenlenmesi için bilgiler toplanmalı, taşınmaz tanımı doğrulanmalı ve ücretlendirme koşulları yazılı olarak mutabık kalınmalıdır. İmzalanmış nüshaların her tarafça saklanması da ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda fayda sağlar.
- Tarafların kimlik, iletişim ve yetki bilgilerini toplayın.
- Taşınmazı adresi ve ayırt edici özellikleriyle tanımlayın.
- Hizmet kapsamını, süreyi ve komisyon şartlarını kararlaştırın.
- Metni kontrol ederek tarih atın ve taraflara imzalatın.
Sıkça sorulan sorular
Münhasır aracılık yetkisi ne anlama gelir?
Münhasır yetki, belirlenen süre boyunca aracılık faaliyetinin kural olarak tek bir emlak işletmesi üzerinden yürütülmesini ifade eder. Bunun sonuçları, malikin doğrudan işlem yapması ihtimali de dikkate alınarak açıkça yazılmalıdır.
Komisyon her durumda ödenir mi?
Komisyonun ödenip ödenmeyeceği ve hangi aşamada doğacağı sözleşmedeki hükümlere, sunulan aracılık hizmetine ve somut olayın koşullarına bağlıdır. Bu nedenle ücret doğuran olayın ayrıntılı düzenlenmesi önem taşır.
Kiralama aracılığı için de bu model kullanılabilir mi?
Evet, model kiralama işlemlerine uyarlanabilir. Bu durumda kira süresi, aylık veya yıllık kira bedeli, depozito ve komisyonun hangi kira tutarı üzerinden hesaplanacağı ayrıca gösterilmelidir.