İthalat Sözleşmesi Hazır ve Doldurulabilir Modeli
Bu ithalat sözleşmesi modeli, yurt dışındaki satıcı ile ithalatçı arasındaki ticari ilişkinin temel koşullarını yazılı hâle getirmek için hazırlanmıştır. Malların tanımı, miktarı, fiyatı, Incoterms teslim şekli, ödeme yöntemi, belgeler, gümrük işlemleri, sigorta, gecikme ve uyuşmazlık çözümü gibi önemli başlıkların düzenlenmesine yardımcı olur.
İthalat sözleşmesi, bir ülkedeki alıcının yurt dışındaki satıcıdan mal satın almasına ilişkin ticari şartları belirleyen yazılı anlaşmadır. Tarafların sorumluluklarını, malların özelliklerini, fiyatı, teslimi ve ödemeyi açıklaştırarak ticari risklerin azaltılmasına katkı sağlar. Özellikle uluslararası taşımacılık, gümrükleme ve belge düzeni bakımından ayrıntılı hükümler içermesi önemlidir. Bu model, tarafların kendi işlemlerine uyarlayabileceği temel bir çerçeve sunar.
İthalat sözleşmesinin amacı ve kapsamı
Bu sözleşme, ithalatçı ile yabancı satıcı arasındaki mal alım satımını düzenler. Sözleşmede hangi malın, hangi miktarda, hangi kalite ve teknik özelliklerde teslim edileceği açıkça tanımlanmalıdır.
Kapsam belirlenirken sipariş formu, proforma fatura, teknik şartname ve ürün listeleri sözleşmenin ayrılmaz eki olarak gösterilebilir. Eklerin tarih ve numaraları mutlaka belirtilmelidir.
Taraflar ve temel ticari bilgiler
Tarafların ticari unvanı, kayıtlı adresi, vergi veya şirket kayıt numarası, yetkili temsilcisi ve iletişim bilgileri eksiksiz yazılmalıdır. İmza atan kişilerin temsil yetkisinin bulunması, sözleşmenin uygulanabilirliği açısından önem taşır.
Malın tanımı ve kalite standardı
Malın ticari adı, menşei, marka veya model bilgisi, GTİP değerlendirmesinde gerekli olabilecek teknik nitelikleri, ambalaj biçimi ve kabul kriterleri belirlenmelidir. Belirsiz ürün tanımları, teslimat ve ayıp uyuşmazlıklarının en yaygın nedenlerindendir.
| Belge alanı | Amacı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Taraf bilgileri | Sorumlu kişi ve şirketleri belirler | Yetkisiz kişi tarafından imzalanması |
| Mal tanımı | Satılacak ürünü ve standardını açıklar | Model, kalite veya teknik özellik yazılmaması |
| Teslim şekli | Masraf ve risk geçişini düzenler | Incoterms kuralı ve teslim yerinin belirtilmemesi |
| Ödeme koşulu | Bedelin zamanını ve yöntemini belirler | Para birimi ile banka masraflarının belirsiz bırakılması |
| Gerekli belgeler | Gümrük ve ödeme sürecini destekler | Belge türü ve teslim süresinin yazılmaması |
Teslim, taşıma ve Incoterms kuralları
Teslim hükmünde seçilen Incoterms kuralı, ilgili sürümü ve kesin teslim yeri birlikte yazılmalıdır. Örneğin yalnızca “FOB” yazmak yerine, teslim limanı ve uygulanacak Incoterms sürümü belirtilmelidir.
Risk ve masrafların geçişi
Taşıma, yükleme, boşaltma, sigorta, ihracat ve ithalat gümrükleme masraflarının hangi tarafa ait olduğu açıkça düzenlenmelidir. Riskin ne zaman satıcıdan alıcıya geçtiği, seçilen teslim kuralına ve sözleşmedeki özel hükümlere göre değerlendirilir.
- Malın açık ve ayrıntılı tanımı
- Miktar, birim fiyat ve toplam sözleşme bedeli
- Para birimi ile ödeme yöntemi
- Incoterms kuralı, sürümü ve teslim noktası
- Taşıma, sigorta ve gümrük belgelerinin listesi
Düzenlenebilir şablon
Belge şablonu
İTHALAT SÖZLEŞMESİ
Sözleşmenin Düzenlendiği Yer: ____________________
Tarih: ____ / ____ / ______
İşbu İthalat Sözleşmesi, aşağıda bilgileri bulunan taraflar arasında düzenlenmiştir.
İTHALATÇI (ALICI)
Unvan / Ad Soyad: ____________________
Adres: ____________________
Vergi No / Kimlik No: ____________________
Ticaret Sicil No: ____________________
Yetkili Kişi: ____________________
E-posta / Telefon: ____________________
SATICI (İHRACATÇI)
Unvan / Ad Soyad: ____________________
Adres: ____________________
Şirket Kayıt No: ____________________
Vergi No: ____________________
Yetkili Kişi: ____________________
E-posta / Telefon: ____________________
| Değişken Alan | Bilgi |
|---|---|
| Sözleşme konusu mal | ____________________ |
| Marka / Model / Teknik özellik | ____________________ |
| Miktar ve birim | ____________________ |
| Birim fiyat | ____________________ |
| Toplam bedel ve para birimi | ____________________ |
| Teslim şekli ve Incoterms sürümü | ____________________ |
| Teslim yeri ve teslim tarihi | ____________________ |
| Ödeme yöntemi ve vadesi | ____________________ |
| Taşıma ve sigorta sorumluluğu | ____________________ |
| Gerekli belgeler | ____________________ |
- Konu: Satıcı, yukarıdaki tabloda tanımlanan malları bu sözleşme hükümlerine uygun olarak Alıcıya satmayı; Alıcı da malları teslim alarak bedelini ödemeyi kabul eder.
- Fiyat ve ödeme: Toplam sözleşme bedeli ____________________ olup ödeme ____________________ yöntemiyle, en geç ____ / ____ / ______ tarihinde yapılacaktır. Banka masrafları ____________________ tarafından karşılanacaktır.
- Teslim ve risk: Teslim, ____________________ Incoterms ______ kuralına göre ____________________ yerinde gerçekleştirilecektir. Risk ve masrafların geçişi, seçilen teslim kuralı ile bu sözleşmedeki özel hükümlere tabidir.
- Belgeler: Satıcı; ticari fatura, çeki listesi, taşıma belgesi, menşe belgesi ve aşağıdaki diğer belgeleri Alıcıya sunacaktır: ____________________.
- Kalite ve inceleme: Mallar, kararlaştırılan teknik özelliklere ve kalite standartlarına uygun olacaktır. Alıcı, malları teslimden itibaren ______ gün içinde inceleyerek tespit ettiği uygunsuzlukları yazılı olarak Satıcıya bildirecektir.
- Gümrük ve izinler: İhracat işlemleri ile ilgili yükümlülükler ____________________ tarafından, ithalat gümrükleme, vergi, resim ve harçlar ____________________ tarafından yerine getirilecektir.
- Gecikme ve aykırılık: Teslimatın gecikmesi veya malların sözleşmeye aykırı olması hâlinde taraflar, ____________________ çözümünü uygulayacaktır.
- Mücbir sebep: Tarafların makul kontrolü dışındaki mücbir sebep olayları nedeniyle yükümlülüğün ifa edilememesi durumunda etkilenen taraf, diğer tarafa ______ gün içinde yazılı bildirim yapacaktır.
- Uyuşmazlık çözümü: İşbu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda ____________________ hukuku uygulanacak; uyuşmazlıklar ____________________ mahkemeleri / tahkim merciince çözümlenecektir.
- Yürürlük: İşbu sözleşme ____ nüsha olarak düzenlenmiş ve tarafların yetkili temsilcilerince imzalandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Ekler:
1. ____________________
2. ____________________
3. ____________________
İTHALATÇI (ALICI)
Unvan: ____________________
Yetkili Ad Soyad: ____________________
İmza / Kaşe: ____________________
Tarih: ____ / ____ / ______
SATICI (İHRACATÇI)
Unvan: ____________________
Yetkili Ad Soyad: ____________________
İmza / Kaşe: ____________________
Tarih: ____ / ____ / ______
Metni doğrudan burada düzenleyin. Değişiklikler tarayıcınızda saklanır; yazdırabilir ya da Word ve PDF olarak dışa aktarabilirsiniz.
Ödeme, belgeler ve gümrük işlemleri
Ödeme peşin, mal mukabili, vesaik mukabili, akreditif veya tarafların kabul ettiği başka bir yöntemle yapılabilir. Seçilen yönteme göre banka masrafları, ödeme vadesi, gecikme faizi ve ibraz edilecek belgeler ayrıntılı biçimde yazılmalıdır.
Ticari fatura, çeki listesi, konşimento veya taşıma belgesi, menşe belgesi, uygunluk belgeleri ve gerekiyorsa sigorta poliçesi önceden kararlaştırılmalıdır. Türkiye’de ithalat işlemlerinde ürün bazında ilave izin, gözetim, uygunluk veya teknik düzenleme şartları doğabilir.
Sözleşmenin hazırlanması için izlenecek adımlar
İmza öncesinde taraflar, ticari ve operasyonel koşulları aynı belge üzerinde kontrol etmelidir. Özellikle proforma faturadaki bilgiler ile sözleşme hükümleri arasında çelişki bulunmamalıdır.
- Tarafların unvan ve temsil yetkilerini doğrulayın.
- Malın teknik tanımını, miktarını ve birim fiyatını kesinleştirin.
- Teslim şeklini, teslim yerini ve taşıma sorumluluğunu belirleyin.
- Ödeme, belge, denetim ve uyuşmazlık hükümlerini imzadan önce gözden geçirin.
Pratik öneri: Sözleşmeye eklenen teknik şartname, proforma fatura ve sipariş formunun her birini tarih ve numarasıyla tanımlayın; çelişki hâlinde hangi belgenin öncelikli olacağını açıkça yazın.
Uyuşmazlık, denetim ve mücbir sebep
Malın teslimden önce veya sonra denetlenmesi, ayıp bildiriminin süresi ve uygunsuzluk hâlinde uygulanacak çözüm yolu belirlenmelidir. Gecikme, eksik teslim veya kaliteye aykırılık hâlinde indirim, ikame teslim, tazminat ya da sözleşmenin feshi gibi sonuçlar düzenlenebilir.
Mücbir sebep hükmü; savaş, doğal afet, ambargo, kamu makamı kararı veya kontrol dışı benzeri olayların bildirim süresini ve etkilerini kapsamalıdır. Uyuşmazlıklar için uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme veya tahkim yeri de açıkça seçilmelidir.
Sık sorulan sorular
İthalat sözleşmesinde Incoterms kullanmak zorunlu mudur?
Incoterms kullanımı her işlem için mutlak bir zorunluluk olmayabilir; ancak teslim, masraf ve risk paylaşımını standartlaştırdığı için uluslararası ticarette güçlü biçimde önerilir. Seçilen kuralın sürümü ve teslim noktası belirtilmelidir.
Gümrük vergilerini hangi taraf öder?
Bu durum seçilen teslim şekline ve sözleşmedeki özel düzenlemeye bağlıdır. İthalat vergileri ile ithalat gümrükleme yükümlülükleri çoğu işlemde ithalatçıya ait olsa da taraflar açık bir paylaşım düzenlemesi yapmalıdır.
Sözleşme hangi dilde hazırlanmalıdır?
Tarafların anlayacağı bir veya birden fazla dilde hazırlanabilir. Çift dilli metinlerde, yorum farklılığı doğması hâlinde hangi dil metninin üstün kabul edileceği ayrıca yazılmalıdır.