Hayvancılık Ortaklığı Sözleşmesi Hazır Modeli
Hayvancılık ortaklığı sözleşmesi, hayvanların temini, bakım ve işletme giderleri, emek katkısı, ürün ve gelir paylaşımı ile zararların nasıl karşılanacağını yazılı biçimde belirlemeye yardımcı olur. Bu hazır model, ticari ilişkinin temel şartlarını açıklaştırmak ve taraflar arasındaki uyuşmazlık riskini azaltmak için düzenlenmiştir.
Hayvancılık ortaklığı sözleşmesi, bir veya birden fazla kişinin hayvan, sermaye, yem, tesis, emek ya da işletme bilgisi sağlayarak yürüttüğü faaliyetin esaslarını belirler. Yazılı bir metin; katkıların, yönetim yetkisinin ve gelir paylaşımının somut biçimde kayda alınmasına yardımcı olur. Özellikle doğum, hastalık, ölüm, satış ve gider artışları gibi durumlarda anlaşmazlıkları azaltmak için ayrıntılı düzenleme önemlidir. Tarafların faaliyet başlamadan önce beklentilerini aynı metinde toplaması, ticari ilişkinin sürdürülebilirliğini destekler.
Sözleşmenin amacı ve kullanım alanı
Bu sözleşme modeli, büyükbaş veya küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde ortak yatırım ve işletme ilişkilerini düzenlemek için kullanılabilir. Taraflardan biri hayvanları veya finansmanı sağlarken, diğeri bakım, barınma, yemleme, sağım, kayıt tutma ve günlük işletme hizmetlerini üstlenebilir.
Metin, ortaklığın niteliğine göre uyarlanmalıdır. Süt üretimi, besicilik, damızlık yetiştiriciliği veya karma faaliyetlerde ürün türü, satış yöntemi ve paylaşım oranı ayrı ayrı açıkça yazılmalıdır.
Katkıların belirlenmesi
Her tarafın ayni ve nakdi katkısı miktarı, teslim tarihi ve yaklaşık değeri ile belirtilmelidir. Hayvanların küpe numarası, ırkı, yaşı, sağlık durumu ve mülkiyet durumu ek listeye bağlanırsa sonradan ispat kolaylaşır.
Temel bilgilerin sözleşmede yer alması
Tarafların kimlik ve iletişim bilgileri, işletmenin bulunduğu yer, faaliyetin kapsamı ve sözleşme süresi net şekilde yazılmalıdır. Hayvanların kime ait olduğu ile ortaklık süresince doğacak yavru, süt, gübre ve diğer ürünlerin hukuki ve ekonomik paylaşımı da düzenlenmelidir.
| Belge alanı | Amacı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Hayvan listesi | Ortaklığa konu hayvanları tanımlamak | Küpe numarası ve sağlık bilgisini yazmamak |
| Katkı oranı | Sermaye, emek ve ayni katkıları belirlemek | Katkıların değerini belirsiz bırakmak |
| Gelir paylaşımı | Satış ve üretim gelirlerinin bölüşümünü düzenlemek | Brüt gelir ile net geliri ayırmamak |
| Giderler | Yem, veteriner ve bakım masraflarını paylaştırmak | Olağanüstü giderler için kural koymamak |
| Risk ve sigorta | Hastalık, ölüm ve afet riskini yönetmek | Bildirim ve tazmin usulünü belirtmemek |
Gelir, gider ve zarar paylaşımı
Sözleşmede gelirlerin hangi tarihte, hangi belgeler esas alınarak ve hangi oranlarda bölüşüleceği belirtilmelidir. Süt, canlı hayvan, et, yavru, gübre veya sigorta tazminatından doğan gelirlerin her biri için aynı ya da farklı oranlar kararlaştırılabilir.
Yem, ilaç, veterinerlik, nakliye, bakım, işçilik, kira ve resmi izin masrafları için ödeme sorumluluğu açık olmalıdır. Zararın kusurdan mı, doğal riskten mi veya mücbir sebepten mi kaynaklandığına göre uygulanacak paylaşım yöntemi ayrıca kararlaştırılmalıdır.
Kayıt ve hesap verme düzeni
Gelir ve giderlere ilişkin faturalar, makbuzlar, hayvan kayıtları ve veteriner belgeleri düzenli saklanmalıdır. Tarafların belirli dönemlerde hesap inceleme hakkı ve ortak defter ya da dijital kayıt erişimi bulunması, şeffaflık sağlar.
- Hayvanların küpe numarası, cinsi, yaşı ve teslim durumu yazılmalıdır.
- Yemleme, bakım ve veteriner hizmetlerinin sorumlusu belirlenmelidir.
- Ürün satışında fiyat tespiti ve tahsilat usulü düzenlenmelidir.
- Doğum, hastalık, ölüm ve kayıp hâllerinde bildirim süresi kararlaştırılmalıdır.
- Ortaklığın sona ermesinde hayvanların ve malların paylaşım yöntemi belirtilmelidir.
Düzenlenebilir şablon
Belge şablonu
HAYVANCILIK ORTAKLIĞI SÖZLEŞMESİ
Sözleşme Yeri: ____________________
Sözleşme Tarihi: ____ / ____ / ________
İşbu Hayvancılık Ortaklığı Sözleşmesi, aşağıda bilgileri bulunan taraflar arasında düzenlenmiştir.
1. Taraf (Sermaye/Hayvan Sağlayan):
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Telefon / E-posta: ____________________
2. Taraf (İşletme/Bakım Hizmeti Sağlayan):
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Telefon / E-posta: ____________________
Ortaklık İşletmesinin Adresi: ____________________
| Değişken alan | Kararlaştırılan bilgi |
|---|---|
| Faaliyetin türü | ____________________ |
| Hayvan türü ve sayısı | ____________________ |
| Küpe numaraları / ek liste | ____________________ |
| Ortaklık başlangıç tarihi | ____ / ____ / ________ |
| Ortaklık bitiş tarihi | ____ / ____ / ________ |
| 1. tarafın katkısı | ____________________ |
| 2. tarafın katkısı | ____________________ |
| Gelir paylaşım oranı | 1. Taraf: ____ % / 2. Taraf: ____ % |
| Gider paylaşım oranı | 1. Taraf: ____ % / 2. Taraf: ____ % |
- Konu: Taraflar, yukarıda belirtilen hayvanların yetiştirilmesi, bakımı, işletilmesi ve faaliyetten doğacak gelirlerin paylaşılması amacıyla ortaklık kurmuştur.
- Hayvanların teslimi ve mülkiyeti: Ortaklığa konu hayvanların mülkiyeti ____________________ tarafına aittir. Hayvanlar, küpe numaraları ve mevcut sağlık durumları belirtilerek teslim tutanağı ile teslim edilecektir.
- Bakım ve işletme: Günlük bakım, yemleme, barındırma, sağım, temizlik, kayıt tutma ve veteriner hizmetlerinin takibi ____________________ tarafından yürütülecektir.
- Gelirlerin paylaşımı: Süt, yavru, canlı hayvan, et, gübre ve diğer ürünlerden elde edilen net gelir; belgeli giderler düşüldükten sonra yukarıdaki oranlarda paylaşılacaktır.
- Giderler: Yem, ilaç, veteriner, nakliye, sigorta, işçilik, bakım ve diğer işletme giderleri yukarıdaki oranlarda karşılanacaktır. ____ TL üzerindeki olağanüstü giderler için tarafların yazılı onayı aranacaktır.
- Bildirim yükümlülüğü: Hastalık, ölüm, doğum, kayıp, çalınma, salgın şüphesi veya resmi makam bildirimini gerektiren bir durum, öğrenilmesinden itibaren ____ saat içinde diğer tarafa bildirilecektir.
- Kayıt ve denetim: Gelir, gider, veterinerlik işlemleri ve hayvan hareketleri kayıt altına alınacaktır. Taraflar, makul sürelerde bu kayıtları inceleme hakkına sahiptir.
- Sigorta ve zarar: Hayvanların sigortalanması ____________________ tarafından sağlanacaktır. Kusurdan kaynaklanan zarar kusurlu tarafça karşılanır; kusursuz risklerde zarar ve sigorta tazminatı ____________________ esasına göre paylaşılır.
- Süre ve fesih: Sözleşme ____ / ____ / ________ tarihinde başlar ve ____ / ____ / ________ tarihinde sona erer. Taraflardan biri, sözleşme ihlalinin yazılı bildirime rağmen ____ gün içinde giderilmemesi hâlinde sözleşmeyi feshedebilir.
- Tasfiye: Sözleşmenin sona ermesi hâlinde hayvanlar, ürünler, stoklar, alacaklar ve borçlar aşağıdaki usule göre tasfiye edilir: ____________________
- Uyuşmazlık çözümü: Taraflar uyuşmazlığı öncelikle müzakere yoluyla çözmeye çalışacaktır. Çözüme ulaşılamazsa ____________________ yer mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir.
Taraflar, işbu sözleşmeyi okuyarak, içeriğini anladıklarını ve serbest iradeleriyle kabul ettiklerini beyan eder. Sözleşme ____ nüsha olarak ____ / ____ / ________ tarihinde imzalanmıştır.
1. TARAF
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
2. TARAF
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
Tanık 1 (Varsa)
Adı Soyadı: ____________________
İmza: ____________________
Tanık 2 (Varsa)
Adı Soyadı: ____________________
İmza: ____________________
Metni doğrudan burada düzenleyin. Değişiklikler tarayıcınızda saklanır; yazdırabilir ya da Word ve PDF olarak dışa aktarabilirsiniz.
Hayvanların bakımı, denetimi ve riskler
Hayvanların barındırılacağı tesis, bakım standartları, aşı ve tedavi işlemleri ile resmi kayıt yükümlülükleri sözleşmede tanımlanmalıdır. Günlük bakım görevini üstlenen tarafın, hayvan refahına ve yürürlükteki veterinerlik kurallarına uygun hareket etmesi gerekir.
Hastalık, salgın, ölüm, çalınma, doğal afet veya idari kısıtlamalarda izlenecek yol; yetkili mercilere bildirim, sigorta başvurusu ve zararın paylaştırılması bakımından açıkça belirlenmelidir.
Uygulamada, hayvan teslimi sırasında küpe numaralarını ve sağlık durumunu gösteren imzalı bir teslim tutanağı ile güncel fotoğraflar eklemek güçlü bir ispat aracı olur.
Sözleşmenin hazırlanması ve sona ermesi
Sözleşme süresi belirli veya belirsiz olabilir; ancak erken fesih, ihbar süresi ve haklı nedenle derhal fesih şartları yazılmalıdır. Taraflardan birinin yükümlülüğünü ihlal etmesi hâlinde verilecek süre, uygulanacak yaptırım ve hesaplaşma yöntemi de metinde bulunmalıdır.
- Tarafların katkılarını ve ortaklığa konu hayvanları listeleyin.
- Gelir, gider ve zarar paylaşım oranlarını belirleyin.
- Bakım, kayıt, denetim ve bildirim sorumluluklarını yazın.
- Süre, fesih, tasfiye ve uyuşmazlık çözümü hükümlerini tamamlayın.
Ortaklığın bitiminde hayvanların aynen iadesi, satışı veya taraflardan birince devralınması seçeneklerinden hangisinin uygulanacağı açık olmalıdır. Son hesaplaşmada borçlar, stoklar, satış bedelleri ve doğmuş ürün gelirleri birlikte değerlendirilmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Hayvanların mülkiyeti mutlaka ortak mı olmalıdır?
Hayır. Hayvanların mülkiyeti bir tarafa ait kalırken diğer taraf emek, tesis veya işletme hizmeti sunabilir. Bu durumda mülkiyet ile gelir paylaşımının birbirinden ayrı biçimde yazılması gerekir.
Hayvan ölürse zarar nasıl paylaşılır?
Zarar paylaşımı, ölümün nedeni ve tarafların kusuru dikkate alınarak sözleşmede belirlenmelidir. Sigorta varsa tazminatın kime ait olacağı ve eksik kalan zararın nasıl karşılanacağı da düzenlenmelidir.
Sözleşmenin noter onaylı olması zorunlu mudur?
Her durum için noter onayı zorunlu olmayabilir; ancak tarafların kimlik, irade ve imza ispatını güçlendirebilir. Somut işlem, tarafların statüsü ve uygulanacak hukuk bakımından uzman görüşü alınması yararlı olabilir.