Gotowy wzór umowy darowizny z ustanowieniem użytkowania
Wzór umowy darowizny z ustanowieniem prawa użytkowania pomaga przekazać rzecz lub prawo obdarowanemu, przy jednoczesnym zachowaniu przez darczyńcę możliwości korzystania z przedmiotu darowizny. Dokument porządkuje dane stron, opis przedmiotu, czas trwania użytkowania, obowiązki, koszty oraz zasady wydania i wpisu do odpowiednich rejestrów.
Umowa darowizny z ustanowieniem użytkowania pozwala przekazać własność określonego składnika majątku, zachowując dla darczyńcy albo innej wskazanej osoby prawo do korzystania z niego. Rozwiązanie to jest często rozważane przy przekazywaniu nieruchomości członkom rodziny. Treść dokumentu powinna precyzyjnie rozdzielać własność od uprawnień użytkownika. W przypadku nieruchomości konieczna jest szczególna dbałość o formę czynności i ujawnienie prawa w księdze wieczystej.
Na czym polega darowizna z użytkowaniem?
Darowizna jest nieodpłatnym przysporzeniem na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Jednocześnie można ustanowić ograniczone prawo rzeczowe użytkowania, które uprawnia użytkownika do korzystania z cudzej rzeczy oraz pobierania jej pożytków w granicach określonych przez ustawę i umowę.
Właścicielem przedmiotu staje się obdarowany, lecz jego wykonywanie prawa własności jest ograniczone zakresem ustanowionego użytkowania. Dlatego opis przedmiotu i zakres uprawnień powinny być jednoznaczne.
Użytkowanie a służebność mieszkania
Użytkowanie zasadniczo może obejmować korzystanie z rzeczy i pobieranie pożytków. Jeżeli celem jest wyłącznie zapewnienie prawa zamieszkiwania w lokalu, w praktyce często analizuje się także ustanowienie służebności osobistej mieszkania. Wybór rozwiązania zależy od rodzaju majątku i rzeczywistego celu stron.
Elementy, które warto ująć w umowie
Dokument powinien wskazywać strony, podstawę ich umocowania oraz dokładny przedmiot darowizny. Przy nieruchomości należy podać w szczególności adres, oznaczenie działki, numer księgi wieczystej, powierzchnię i udział, jeśli jest przekazywany.
| Element dokumentu | Znaczenie | Częsty błąd |
|---|---|---|
| Dane stron | Identyfikują darczyńcę, obdarowanego i użytkownika | Brak numeru PESEL lub danych dokumentu tożsamości |
| Przedmiot darowizny | Określa przekazywany składnik majątku | Zbyt ogólny opis nieruchomości lub rzeczy |
| Zakres użytkowania | Wyznacza sposób korzystania i pobierania pożytków | Brak wskazania, czy użytkowanie jest odpłatne |
| Czas trwania | Ustala termin albo dożywotni charakter prawa | Niejednoznaczne określenie daty wygaśnięcia |
| Koszty i naprawy | Rozdziela opłaty, podatki i obowiązki utrzymania | Pomijanie kosztów zwykłego utrzymania |
Forma i skuteczność czynności
Przeniesienie własności nieruchomości oraz ustanowienie użytkowania na nieruchomości wymagają co do zasady aktu notarialnego. Notariusz bada tożsamość stron, tytuł prawny i wymagane dokumenty, a także może złożyć wniosek o wpis prawa do księgi wieczystej.
Przy darowiźnie ruchomości forma może być odmienna, jednak zakres prawa użytkowania oraz sposób wydania rzeczy nadal powinny zostać opisane na piśmie. Należy także sprawdzić skutki podatkowe i ewentualne obowiązki zgłoszeniowe.
Znaczenie księgi wieczystej
Wpis użytkowania do działu III księgi wieczystej zwiększa jawność prawa wobec osób trzecich. Przed podpisaniem aktu warto zweryfikować aktualny stan księgi, zwłaszcza istniejące hipoteki, służebności i roszczenia.
Wzór do edycji
Wzór dokumentu
UMOWA DAROWIZNY Z USTANOWIENIEM PRAWA UŻYTKOWANIA
zawarta w dniu ____________________ w ____________________, pomiędzy:
Darczyńcą: ____________________, zamieszkałym/zamieszkałą w ____________________, PESEL ____________________, legitymującym/legitymującą się ____________________, zwanym/zwanym dalej „Darczyńcą”,
a
Obdarowanym: ____________________, zamieszkałym/zamieszkałą w ____________________, PESEL ____________________, legitymującym/legitymującą się ____________________, zwanym/zwanym dalej „Obdarowanym”.
Strony zgodnie oświadczają, co następuje:
| Pole | Treść do uzupełnienia |
|---|---|
| Przedmiot darowizny | ____________________ |
| Adres / oznaczenie przedmiotu | ____________________ |
| Numer księgi wieczystej / numer ewidencyjny | ____________________ |
| Wartość przedmiotu | ____________________ zł |
| Użytkownik | ____________________ |
| Okres użytkowania | ____________________ |
| Odpłatność za użytkowanie | ____________________ |
- Przedmiot darowizny. Darczyńca oświadcza, że jest właścicielem/właścicielką przedmiotu opisanego w tabeli powyżej, zwanego dalej „Przedmiotem Darowizny”.
- Darowizna. Darczyńca daruje Obdarowanemu Przedmiot Darowizny, a Obdarowany darowiznę przyjmuje.
- Ustanowienie użytkowania. Obdarowany ustanawia na rzecz ____________________ prawo użytkowania Przedmiotu Darowizny na okres ____________________. Użytkowanie obejmuje prawo korzystania z Przedmiotu Darowizny oraz pobierania pożytków w zakresie: ____________________.
- Wydanie i korzystanie. Wydanie Przedmiotu Darowizny nastąpi w dniu ____________________. Użytkownik zobowiązuje się korzystać z Przedmiotu Darowizny zgodnie z jego przeznaczeniem i zasadami prawidłowej gospodarki.
- Koszty. Bieżące koszty użytkowania, w tym ____________________, ponosi ____________________. Koszty napraw i nakładów przekraczających zwykłe utrzymanie ponosi ____________________.
- Oświadczenia. Darczyńca oświadcza, że Przedmiot Darowizny jest wolny od obciążeń, z wyjątkiem: ____________________.
- Postanowienia końcowe. Zmiany niniejszej umowy wymagają formy ____________________. Koszty zawarcia umowy oraz wymaganych wpisów ponosi ____________________.
Umowę sporządzono w ____________________ jednobrzmiących egzemplarzach, po ____________________ dla każdej ze stron.
____________________________
Darczyńca
____________________________
Obdarowany
____________________________
Użytkownik (jeżeli jest inną osobą)
Edytuj tekst bezpośrednio tutaj. Zmiany zapisują się w przeglądarce, a dokument możesz wydrukować lub wyeksportować do Worda i PDF.
Zakres praw i obowiązków stron
Umowa powinna rozstrzygać, kto ponosi bieżące opłaty, koszty zwykłych napraw, ciężary publicznoprawne i wydatki związane z większymi remontami. Można również ustalić zasady korzystania z konkretnych pomieszczeń, gruntu, wyposażenia albo pożytków z rzeczy.
- oznacz dokładnie przedmiot darowizny;
- wskaż osobę, na rzecz której ustanawia się użytkowanie;
- określ, czy użytkowanie jest nieodpłatne czy odpłatne;
- ustal czas trwania prawa oraz warunki jego wygaśnięcia;
- podziel obowiązki dotyczące opłat, napraw i ubezpieczenia.
Praktyczna wskazówka: przed zawarciem umowy dotyczącej nieruchomości przygotuj aktualny odpis księgi wieczystej oraz dokumenty potwierdzające podstawę nabycia i stan nieruchomości.
Jak przygotować dokument krok po kroku
Wypełnienie wzoru wymaga zebrania informacji identyfikujących strony i przedmiot darowizny. Jeżeli czynność dotyczy nieruchomości, projekt warto przedstawić notariuszowi przed ustaleniem terminu aktu.
- Zbierz dane stron oraz dokumenty dotyczące własności.
- Opisz przedmiot darowizny zgodnie z dokumentami źródłowymi.
- Ustal zakres, odpłatność i okres użytkowania.
- Uzgodnij koszty, podpisz dokument w wymaganej formie i dopilnuj wpisów.
Najczęstsze ryzyka i kwestie podatkowe
Nieprecyzyjne postanowienia mogą prowadzić do sporów o dostęp do nieruchomości, zakres korzystania, pobieranie pożytków lub finansowanie napraw. Ryzyko ogranicza szczegółowy opis praw użytkownika oraz obowiązków właściciela.
Darowizna może wywoływać skutki podatkowe zależne od wartości przedmiotu, stopnia pokrewieństwa i spełnienia warunków zwolnienia. Przed dokonaniem czynności należy zweryfikować aktualne zasady w przepisach podatkowych oraz właściwym urzędzie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy darczyńca może zostać użytkownikiem darowanej nieruchomości?
Tak, strony mogą przewidzieć, że darczyńca przeniesie własność na obdarowanego i jednocześnie uzyska prawo użytkowania, jeżeli czynność zostanie prawidłowo ukształtowana i dokonana w wymaganej formie.
Czy użytkowanie może być ustanowione dożywotnio?
Użytkowanie ustanowione na rzecz osoby fizycznej może być określone jako prawo trwające przez jej życie. Dokładną treść należy dostosować do rodzaju przedmiotu i celu stron.
Kto płaci za utrzymanie przedmiotu objętego użytkowaniem?
Zależy to od przepisów oraz postanowień umowy. W dokumencie warto jednoznacznie wskazać zasady pokrywania opłat bieżących, napraw, podatków i innych obciążeń.