Klaar model schenkingsovereenkomst met vruchtgebruik
Een schenkingsovereenkomst met vruchtgebruik maakt het mogelijk om de eigendom van een goed over te dragen, terwijl de schenker het recht behoudt om het goed te gebruiken of de opbrengsten ervan te ontvangen. Dit invulbare model bevat bepalingen over partijen, het geschonken goed, de duur van het vruchtgebruik, lasten, kosten, registratie en ondertekening.
Een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik is een juridische constructie waarbij de schenker de blote eigendom overdraagt, maar het gebruik en de opbrengsten van het goed behoudt. Zij wordt vaak gebruikt bij vastgoed, effecten of andere vermogensbestanddelen. Een nauwkeurige schriftelijke vastlegging voorkomt onduidelijkheid over rechten, kosten en de duur van het vruchtgebruik. Voor bepaalde schenkingen, met name van onroerende zaken, is een notariële akte vereist.
Wat is een schenking met vruchtgebruik?
Bij deze schenking verkrijgt de begiftigde de blote eigendom van het geschonken goed. De schenker, of een andere aangewezen vruchtgebruiker, behoudt het vruchtgebruik en mag het goed daardoor gebruiken, bewonen, verhuren of de opbrengsten ontvangen binnen de grenzen van de wet en de overeenkomst.
Na het einde van het vruchtgebruik groeit de blote eigendom in beginsel uit tot volle eigendom. Het vruchtgebruik eindigt doorgaans bij overlijden van de vruchtgebruiker, maar kan ook voor een bepaalde termijn worden gevestigd indien de wet dat toelaat.
Blote eigendom en volle eigendom
De blote eigenaar heeft de eigendomstitel, maar kan het goed niet vrij gebruiken zolang het vruchtgebruik bestaat. De volle eigendom bestaat uit de combinatie van blote eigendom en vruchtgebruik.
Wanneer is dit model bruikbaar?
Dit model kan als uitgangspunt dienen voor een schenking van bijvoorbeeld een woning, grond, aandelen, een effectenportefeuille of andere vermogensrechten. De concrete vormvereisten verschillen per soort goed en per land; bij registergoederen gelden doorgaans bijzondere eisen.
- Overdracht van een woning met behoud van bewoningsrecht en opbrengsten.
- Schenking van verhuurd vastgoed waarbij de huurinkomsten bij de vruchtgebruiker blijven.
- Overdracht van effecten waarbij dividend aan de vruchtgebruiker toekomt.
- Vermogensplanning binnen de familie.
- Vastlegging van afspraken over kosten, onderhoud en belastingen.
Essentiële onderdelen van de overeenkomst
De overeenkomst moet de partijen volledig identificeren en het geschonken goed ondubbelzinnig omschrijven. Vermeld eveneens of het vruchtgebruik levenslang of tijdelijk is, welke bevoegdheden de vruchtgebruiker heeft en voor wiens rekening kosten en lasten komen.
| Onderdeel | Functie | Veelvoorkomende fout |
|---|---|---|
| Partijgegevens | Identificeert schenker, begiftigde en vruchtgebruiker. | Onvolledige naam- of adresgegevens. |
| Omschrijving goed | Bepaalt precies wat wordt geschonken. | Te vage omschrijving van woning, rekening of effecten. |
| Vruchtgebruik | Regelt gebruik, inkomsten en looptijd. | Geen duidelijke einddatum of eindgebeurtenis. |
| Kosten en lasten | Verdeelt onderhoud, belastingen en verzekeringen. | Geen onderscheid tussen gewone en buitengewone kosten. |
| Notariële formaliteiten | Waarborgt de vereiste rechtsgeldige vorm. | Aannemen dat een onderhandse akte altijd voldoende is. |
Kosten en onderhoud
Leg vast wie de dagelijkse lasten, verzekeringen, belastingen, reparaties en grote herstellingen betaalt. De wettelijke verdeling kan van land tot land verschillen, zodat een duidelijke contractuele regeling belangrijk is.
Bewerkbaar sjabloon
Documentsjabloon
SCHENKINGSOVEREENKOMST MET VOORBEHOUD VAN VRUCHTGEBRUIK
Plaats: ____________________ Datum: ____________________
Partijen
1. De schenker / vruchtgebruiker: ____________________, geboren op ____________________, wonende te ____________________, adres ____________________, hierna te noemen: “de Schenker” en “de Vruchtgebruiker”.
2. De begiftigde / blote eigenaar: ____________________, geboren op ____________________, wonende te ____________________, adres ____________________, hierna te noemen: “de Begiftigde” en “de Blote Eigenaar”.
Partijen komen het volgende overeen:
| Variabel gegeven | In te vullen informatie |
|---|---|
| Geschonken goed | ____________________ |
| Omschrijving en kenmerken | ____________________ |
| Waarde van het goed | € ____________________ |
| Ingangsdatum schenking | ____________________ |
| Duur vruchtgebruik | ____________________ |
| Eventuele lasten of voorwaarden | ____________________ |
- Schenking. De Schenker schenkt hierbij aan de Begiftigde de blote eigendom van het hierboven omschreven goed, welke schenking de Begiftigde aanvaardt.
- Voorbehoud van vruchtgebruik. De Schenker behoudt zich het vruchtgebruik van het geschonken goed voor vanaf de ingangsdatum. Het vruchtgebruik eindigt op ____________________ / bij overlijden van de Vruchtgebruiker.
- Rechten van de Vruchtgebruiker. De Vruchtgebruiker is gerechtigd tot het gebruik, genot en de opbrengsten van het goed, voor zover toegestaan door wet en deze overeenkomst.
- Verplichtingen en kosten. De gewone kosten, lasten, belastingen, verzekeringen en onderhoudskosten komen voor rekening van ____________________. Buitengewone herstellingen en kosten komen voor rekening van ____________________.
- Beschikking over het goed. De Blote Eigenaar zal het goed gedurende het vruchtgebruik niet vervreemden, bezwaren of anderszins overdragen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Vruchtgebruiker, voor zover de wet dit toestaat.
- Formele afwikkeling. Partijen zullen alle noodzakelijke handelingen verrichten voor levering, registratie en eventuele notariële vastlegging van deze schenking.
- Toepasselijk recht en geschillen. Op deze overeenkomst is het recht van ____________________ van toepassing. Geschillen worden voorgelegd aan de bevoegde rechter te ____________________, tenzij dwingend recht anders bepaalt.
Aldus overeengekomen en in ____________________ exemplaren ondertekend te ____________________ op ____________________.
Handtekening Schenker / Vruchtgebruiker: ____________________
Naam: ____________________
Handtekening Begiftigde / Blote Eigenaar: ____________________
Naam: ____________________
Handtekening getuige / notaris (indien van toepassing): ____________________
Naam en hoedanigheid: ____________________
Bewerk de tekst hier direct. De wijzigingen blijven in je browser en je kunt ze printen of exporteren naar Word en PDF.
Zo vult u het model zorgvuldig in
Verzamel eerst de documenten waarmee het goed en de bevoegdheid van de schenker kunnen worden aangetoond. Controleer daarna of toestemming van een partner, mede-eigenaar, bewindvoerder of andere betrokkene vereist is.
- Identificeer het goed en controleer de eigendomsdocumenten.
- Vul de persoonsgegevens en de verhouding tussen partijen in.
- Bepaal de omvang, duur en voorwaarden van het vruchtgebruik.
- Laat de tekst beoordelen en, indien nodig, in een notariële akte opnemen.
Laat vóór ondertekening altijd controleren of de gekozen constructie past bij de fiscale, erfrechtelijke en notariële regels die op uw situatie van toepassing zijn.
Vormvereisten en aandachtspunten
Een schenking van onroerende zaken moet in Nederland doorgaans bij notariële akte plaatsvinden en worden ingeschreven in de openbare registers. Ook bij andere goederen kunnen aanvullende leveringshandelingen nodig zijn, zoals overschrijving, mededeling aan een schuldenaar of registratie.
Let daarnaast op schenkbelasting, eventuele gevolgen voor toeslagen of uitkeringen, de waarde van het vruchtgebruik en de gevolgen bij overlijden. Een clausule over herroeping, vervreemding of vervangende goederen kan wenselijk zijn, maar moet juridisch passend worden geformuleerd.
Veelgestelde vragen
Kan ik een woning schenken en er blijven wonen?
Dat kan in beginsel door een vruchtgebruik voor te behouden, maar voor de overdracht van een woning is doorgaans een notariële akte en inschrijving nodig. De fiscale en financiële gevolgen moeten vooraf worden beoordeeld.
Wie ontvangt de huurinkomsten tijdens het vruchtgebruik?
In het algemeen komen de vruchten en opbrengsten van het goed toe aan de vruchtgebruiker, tenzij wet of overeenkomst anders bepaalt. Leg de verdeling van inkomsten en kosten uitdrukkelijk vast.
Eindigt vruchtgebruik automatisch bij overlijden?
Vruchtgebruik dat voor het leven van een natuurlijk persoon is gevestigd, eindigt normaal gesproken bij diens overlijden. Controleer wel steeds de tekst van de akte en de toepasselijke wet.