Kullanım Ödüncü Sözleşmesi Hazır Modeli
Kullanım ödüncü sözleşmesi, bir malın belirli bir süre için bedelsiz kullanılmak üzere teslim edilmesini düzenleyen yazılı bir anlaşmadır. Bu hazır model; tarafların bilgilerini, malın tanımını, kullanım amacını, teslim durumunu, süreyi, masrafları ve iade koşullarını açıkça belirlemenize yardımcı olur.
Kullanım ödüncü sözleşmesi, bir eşyanın veya taşınmazın bedelsiz olarak belirli bir süre kullanılmak üzere başka bir kişiye teslim edilmesini düzenler. Türk hukukunda bu ilişki sıklıkla ariyet sözleşmesi olarak da anılır. Yazılı bir metin hazırlanması, tarafların kullanım sınırlarını ve iade yükümlülüklerini açık biçimde belirlemesine yardımcı olur. Özellikle konut, iş yeri, araç, ekipman veya değerli taşınırlar bakımından teslim durumunun kayıt altına alınması önem taşır.
Kullanım ödüncü sözleşmesi nedir?
Kullanım ödüncü, ödünç verenin bir malı karşılık almadan kullanması için ödünç alana bırakması ve kullanım sonunda malın geri verilmesinin kararlaştırılmasıdır. Sözleşmenin temel unsurları bedelsizlik, kullanım amacı, belirlenebilir mal ve iade borcudur.
Taraflar sözleşme serbestisi çerçevesinde kullanım alanı, süre, bakım sorumluluğu ve teslim koşulları gibi ayrıntıları düzenleyebilir. Ancak düzenlemeler emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine ve dürüstlük kuralına aykırı olmamalıdır.
Kira sözleşmesinden farkı
Kira sözleşmesinde kullanım hakkı kural olarak bir bedel karşılığında verilir. Kullanım ödüncü sözleşmesinde ise esas unsur bedelsiz kullanımdır; kira bedeli veya kullanım karşılığı düzenli bir ödeme öngörülüyorsa ilişkinin hukuki niteliği yeniden değerlendirilmelidir.
Hangi bilgiler mutlaka yer almalıdır?
Sözleşmede tarafların adı, soyadı veya unvanı, kimlik ya da vergi bilgileri ve tebligata elverişli adresleri bulunmalıdır. Ödünç verilen malın ayırt edici nitelikleri de mümkün olduğunca ayrıntılı yazılmalıdır.
| Belge alanı | Amacı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Taraf bilgileri | Tarafların kimliğini ve iletişim adresini belirler. | Adres veya temsil yetkisini yazmamak. |
| Malın tanımı | Hangi malın teslim edildiğini tereddütsüz gösterir. | Taşınmazın adresini ya da demirbaşları eksik bırakmak. |
| Kullanım süresi | İade tarihini veya koşulunu belirler. | Başlangıç ve bitiş tarihini açık yazmamak. |
| Kullanım amacı | Malın hangi kapsamda kullanılacağını sınırlar. | Ticari, konut veya kişisel kullanım ayrımını yapmamak. |
| Teslim durumu | Mevcut hasar ve demirbaşları kayıt altına alır. | Teslim tutanağı veya fotoğraf eklememek. |
Malın tanımı ve teslim koşulları
Taşınmazlar için açık adres, bağımsız bölüm bilgisi, varsa tapu bilgileri ve demirbaş listesi belirtilmelidir. Taşınırlar için marka, model, seri numarası, plaka, adet, teknik özellik ve mevcut durum gibi unsurlar yazılmalıdır.
Teslim tutanağının önemi
Taraflar, malın teslim anındaki durumunu ayrı bir tutanakla belgelendirebilir. Fotoğraflar, sayaç değerleri, anahtar sayısı, aksesuarlar ve görünen hasarlar bu tutanağa eklenerek sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkların azaltılması amaçlanır.
Düzenlenebilir şablon
Belge şablonu
KULLANIM ÖDÜNCÜ SÖZLEŞMESİ
Düzenleme Yeri: ____________________
Düzenleme Tarihi: ____ / ____ / ________
ÖDÜNÇ VEREN
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Telefon / E-posta: ____________________
ÖDÜNÇ ALAN
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Telefon / E-posta: ____________________
İşbu sözleşme ile Ödünç Veren, aşağıda bilgileri bulunan malı bedelsiz kullanım amacıyla Ödünç Alan'a teslim etmeyi; Ödünç Alan ise sözleşme koşullarına uygun biçimde kullanıp iade etmeyi kabul eder.
| Değişken alan | Bilgi |
|---|---|
| Ödünç verilen malın türü | ____________________ |
| Malın açık tanımı / adresi / seri no | ____________________ |
| Kullanım amacı | ____________________ |
| Teslim tarihi | ____ / ____ / ________ |
| Kullanım süresi ve iade tarihi | ____________________ |
| Bedel | Bedelsizdir. |
| Teslim edilen anahtar, aksesuar ve demirbaşlar | ____________________ |
| Gider ve bakım sorumluluğu | ____________________ |
- Konu: Ödünç Veren, tabloda tanımlanan malı, belirtilen kullanım amacı ve süre ile sınırlı olmak üzere Ödünç Alan'ın kullanımına bedelsiz olarak bırakır.
- Kullanım yükümlülüğü: Ödünç Alan, malı özenle kullanacağını, kullanım amacına aykırı davranmayacağını ve Ödünç Veren'in yazılı izni olmaksızın üçüncü kişilere devretmeyeceğini kabul eder.
- Bakım ve hasar bildirimi: Ödünç Alan, kullanım sırasında fark ettiği arıza, hasar, kayıp veya tehlike hâlini derhâl Ödünç Veren'e bildirir. Olağan kullanım dışındaki zararların sorumluluğu ilgili mevzuat ve tarafların kusur durumuna göre belirlenir.
- Giderler: Kullanım, bakım, onarım, sigorta, aidat, vergi ve benzeri giderlerin hangi tarafa ait olduğu yukarıdaki tabloda belirtilen şekilde uygulanır.
- İade: Ödünç Alan, sözleşme süresinin sona ermesinde veya Ödünç Veren'in haklı talebi üzerine malı, olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranma dışında, teslim aldığı durumla uyumlu olarak iade eder.
- Teslim tutanağı: Taraflar, malın mevcut durumunu ve teslim edilen ekleri gösteren teslim tutanağını bu sözleşmenin ayrılmaz eki olarak düzenleyebilir.
- Uyuşmazlıklar: İşbu sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk ve yetkili merci, emredici mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere belirlenir.
Ekler: ____________________
Taraflar, işbu sözleşmeyi okuyarak, içeriğini anlayıp serbest iradeleriyle ____ nüsha olarak imzalamıştır.
ÖDÜNÇ VEREN
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
ÖDÜNÇ ALAN
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
Tanık (varsa)
Adı Soyadı: ____________________
İmza: ____________________
Metni doğrudan burada düzenleyin. Değişiklikler tarayıcınızda saklanır; yazdırabilir ya da Word ve PDF olarak dışa aktarabilirsiniz.
Kullanım, bakım ve gider sorumlulukları
Ödünç alan, malı kararlaştırılan amaç doğrultusunda ve özenle kullanmalıdır. Olağan kullanım giderleri, bakım ihtiyaçları, sigorta, aidat, vergi veya onarım masraflarının kime ait olduğu açıkça yazılmalıdır.
- Malın yalnızca sözleşmede belirtilen amaçla kullanılması
- Ödünç verenin yazılı izni olmadan üçüncü kişilere devredilmemesi
- Malın korunması için makul özenin gösterilmesi
- Arıza, hasar veya kayıp riskinin gecikmeden bildirilmesi
- İade sırasında malın teslim alındığı duruma uygun biçimde geri verilmesi
Uygulamada, özellikle taşınmaz ve değerli ekipmanlarda teslim tutanağı ile fotoğraf eklerinin taraflarca imzalanması güçlü bir ispat kolaylığı sağlar.
Süre, iade ve sözleşmenin sona ermesi
Sözleşme belirli süreli hazırlanabileceği gibi, iade talebi veya kullanım amacının sona ermesi gibi koşullara da bağlanabilir. Sürenin bitiminde ödünç alan malı, olağan kullanımdan doğan yıpranma dışında, teslim aldığı koşullara uygun olarak iade etmelidir.
- Taraflar malı ve kullanım amacını ayrıntılı biçimde belirler.
- Teslim tarihi, süre ve iade yöntemi yazılır.
- Gider, bakım, hasar ve bildirim yükümlülükleri düzenlenir.
- Sözleşme ve varsa ek teslim tutanağı taraflarca imzalanır.
Sık sorulan sorular
Kullanım ödüncü sözleşmesi yazılı olmak zorunda mıdır?
Her durumda yazılı şekil şartı bulunmasa da yazılı sözleşme, tarafların iradesini ve kullanım şartlarını ispat bakımından önemli ölçüde kolaylaştırır. Taşınmazlar ve değerli mallar için yazılı düzenleme özellikle önerilir.
Ödünç alan malı başka birine kullandırabilir mi?
Bu konu sözleşmede açıkça düzenlenmelidir. Açık izin yoksa, malın üçüncü kişilere devredilmemesi veya kullandırılmaması yönünde hüküm konulması uyuşmazlık riskini azaltır.
Hasar oluşursa kim sorumludur?
Sorumluluk, hasarın sebebine, tarafların kusuruna ve sözleşmedeki düzenlemeye göre değerlendirilir. Bu nedenle teslimdeki mevcut durumun belgelenmesi ve hasar bildirimi prosedürünün yazılması önemlidir.