Ticarete Uygun Hazır Dağıtım Sözleşmesi Modeli
Bu dağıtım sözleşmesi örneği, bir üretici veya tedarikçi ile ürünleri belirli bir bölgede pazarlayıp satacak dağıtıcı arasındaki ticari ilişkiyi yazılı hâle getirmek için hazırlanmıştır. Bölge, münhasırlık, fiyatlandırma, sipariş, teslimat, ödeme, marka kullanımı, gizlilik, sorumluluk ve fesih koşullarını uyarlanabilir şekilde içerir.
Dağıtım sözleşmesi, bir üretici, ithalatçı veya tedarikçinin ürünlerini belirli bir pazarda bağımsız bir dağıtıcı aracılığıyla satmasına ilişkin ticari çerçeveyi belirler. Tarafların satış bölgesi, ürün kapsamı, fiyatlar ve teslimat düzeni konusunda aynı beklentiye sahip olmasına yardımcı olur. İyi hazırlanmış bir metin, ticari fırsatları desteklerken uyuşmazlık riskini azaltır. Sözleşmenin ilgili ülke hukukuna ve sektörün gereklerine göre uyarlanması önemlidir.
Dağıtım sözleşmesi nedir?
Bu sözleşmede dağıtıcı, tedarikçiden satın aldığı veya sözleşmede belirlenen yöntemle temin ettiği ürünleri kendi adına ve hesabına yeniden satar. Dağıtıcı genellikle bağımsız tacirdir; çalışan, acente veya ortak sayılmaz.
Metinde ürünlerin tanımı, sözleşme bölgesi ve satış kanalları açıkça gösterilmelidir. Böylece dağıtıcının hangi ürünleri, nerede ve hangi koşullarla pazarlayacağı belirsiz kalmaz.
Münhasır ve münhasır olmayan dağıtım
Münhasır dağıtımda tedarikçi, belirlenen bölgede aynı ürünler için başka bir dağıtıcı atamamayı veya doğrudan satış yapmamayı taahhüt edebilir. Münhasır olmayan düzende ise tedarikçi başka dağıtıcılarla çalışabilir; bu durum metinde açıkça yazılmalıdır.
Sözleşmede yer alması gereken temel unsurlar
Tarafların ticaret unvanı, adresi, vergi veya kayıt bilgileri, yetkili temsilcileri ve iletişim bilgileri eksiksiz yazılmalıdır. Ayrıca sözleşmenin yürürlük tarihi, süresi ve yenileme usulü belirlenmelidir.
| Belge alanı | Amacı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Ürün tanımı | Dağıtılacak ürünleri ve teknik özellikleri belirlemek | Ürün listesini ek yapmadan genel ifade kullanmak |
| Bölge | Satış yapılacak coğrafi alanı göstermek | İl, ülke veya çevrim içi satış alanını belirsiz bırakmak |
| Fiyat ve ödeme | İndirim, para birimi ve vade koşullarını düzenlemek | Vergi ve gecikme sonuçlarını belirtmemek |
| Teslimat | Teslim yeri, masraf ve risk geçişini açıklamak | Taşıma hasarından kimin sorumlu olduğunu yazmamak |
| Fesih | Sona erme nedenlerini ve bildirim süresini belirlemek | Stokların akıbetini düzenlememek |
Ticari koşulların düzenlenmesi
Fiyat listesi, iskonto oranları, asgari sipariş miktarı, ödeme vadeleri ve gecikme hâlindeki sonuçlar açık olmalıdır. Fiyat değişikliklerinin hangi bildirim süresiyle uygulanacağı da ayrıca düzenlenmelidir.
Teslimat, risk ve stok yönetimi
Teslim yeri, taşıma masrafları, teslim süresi, hasar veya kayıp riskinin geçiş anı ile kabul ve ayıp bildirimi usulü belirlenmelidir. Dağıtıcının asgari stok tutma veya satış hedefi yükümlülüğü varsa ölçülebilir kriterler kullanılmalıdır.
- Dağıtım bölgesini ve izin verilen satış kanallarını tanımlayın.
- Ürün listesini, teknik belgeleri ve fiyat listesini ek yapın.
- Ödeme para birimini, vade tarihini ve vergileri belirtin.
- Marka, logo ve tanıtım materyallerinin kullanım koşullarını yazın.
- Sözleşme sonunda stok, müşteri verisi ve gizli bilgilerin durumunu düzenleyin.
Düzenlenebilir şablon
Belge şablonu
DAĞITIM SÖZLEŞMESİ
Sözleşme Yeri: ____________________
Sözleşme Tarihi: ____ / ____ / ______
İşbu Dağıtım Sözleşmesi, aşağıda bilgileri yer alan taraflar arasında düzenlenmiştir.
Tedarikçi: Ticaret Unvanı: ____________________
Adres: ____________________
Vergi Dairesi / Vergi No: ____________________
Ticaret Sicil No: ____________________
Yetkili Temsilci: ____________________
Dağıtıcı: Ticaret Unvanı: ____________________
Adres: ____________________
Vergi Dairesi / Vergi No: ____________________
Ticaret Sicil No: ____________________
Yetkili Temsilci: ____________________
| Değişken | Kararlaştırılan Bilgi |
|---|---|
| Dağıtılacak ürünler | ____________________ |
| Dağıtım bölgesi | ____________________ |
| Sözleşme türü | Münhasır / Münhasır olmayan: ____________________ |
| Sözleşme süresi | ____________________ |
| Ödeme vadesi | ____________________ gün |
| Para birimi ve fiyat listesi | ____________________ |
| Asgari sipariş / satış hedefi | ____________________ |
| Teslim yeri | ____________________ |
- Konu: Tedarikçi, Ek-1'de belirtilen ürünlerin belirlenen dağıtım bölgesinde dağıtımı ve yeniden satışı için Dağıtıcıyı, bu sözleşme koşulları çerçevesinde yetkilendirir.
- Bağımsızlık: Dağıtıcı, bağımsız tacir olarak kendi adına ve hesabına hareket eder. Dağıtıcının, Tedarikçiyi temsil veya Tedarikçi adına taahhütte bulunma yetkisi yoktur.
- Bölge ve münhasırlık: Dağıtıcı, ürünleri ____________________ bölgesinde satacaktır. Münhasırlığa ilişkin koşullar: ____________________.
- Sipariş, fiyat ve ödeme: Siparişler yazılı veya ____________________ yoluyla verilir. Fiyatlar Ek-2 fiyat listesine göre belirlenir. Ödeme, fatura tarihinden itibaren ____________________ gün içinde yapılır.
- Teslimat ve risk: Ürünlerin teslim yeri ____________________ olup taşıma giderleri ____________________ tarafından karşılanacaktır. Hasar ve kayıp riski ____________________ tarihinde/anda Dağıtıcıya geçer.
- Marka ve tanıtım: Dağıtıcı, Tedarikçiye ait marka, logo ve tanıtım materyallerini yalnızca yazılı talimatlara ve yürürlükteki mevzuata uygun biçimde kullanır.
- Gizlilik: Taraflar, bu sözleşme kapsamında öğrendikleri ticari, teknik, mali ve müşteri bilgilerini gizli tutmayı kabul eder.
- Fesih: Taraflardan her biri, diğer tarafa ____________________ gün önceden yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi feshedebilir. Ağır ihlal, ödeme temerrüdü veya iflas hâlinde derhâl fesih hakkı saklıdır.
- Uyuşmazlıkların çözümü: İşbu sözleşmeye ____________________ hukuku uygulanır. Uyuşmazlıklarda ____________________ mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir.
- Yürürlük: İşbu sözleşme ____ / ____ / ______ tarihinde iki nüsha olarak imzalanmış ve yürürlüğe girmiştir.
Ekler:
Ek-1: Ürün Listesi
Ek-2: Fiyat Listesi
Ek-3: Satış Bölgesi ve Satış Kanalları
TEDARİKÇİ
Unvan: ____________________
Yetkili Adı Soyadı: ____________________
İmza / Kaşe: ____________________
DAĞITICI
Unvan: ____________________
Yetkili Adı Soyadı: ____________________
İmza / Kaşe: ____________________
Metni doğrudan burada düzenleyin. Değişiklikler tarayıcınızda saklanır; yazdırabilir ya da Word ve PDF olarak dışa aktarabilirsiniz.
Tarafların hakları ve yükümlülükleri
Tedarikçi, sözleşmeye uygun ürünleri sağlamak, gerekli teknik ve pazarlama bilgisini paylaşmak ve varsa kalite standartlarını bildirmekle yükümlü olabilir. Dağıtıcı ise ürünleri özenle tanıtmak, ödeme yükümlülüklerini yerine getirmek ve mevzuata uygun satış yapmakla sorumludur.
Dağıtıcının tedarikçi adına sözleşme imzalama, taahhütte bulunma veya temsil yetkisi olmadığı; böyle bir yetkinin ancak yazılı ve açık bir yetkilendirmeyle doğacağı belirtilmelidir.
Pratik öneri: Sözleşmeyi imzalamadan önce fiyat listesi, ürün teknik şartnamesi ve satış bölgesi haritası gibi kritik ekleri tarih ve sürüm numarasıyla ilişkilendirin.
Fesih, gizlilik ve uyuşmazlıklar
Olağan fesih için bildirim süresi; ödeme temerrüdü, ağır sözleşme ihlali, iflas veya marka itibarına zarar verme gibi haklı nedenlerle derhâl fesih koşulları ayrı ayrı düzenlenebilir. Fesih sonrasında mevcut siparişlerin, stokların ve reklam materyallerinin ne olacağı da belirlenmelidir.
Gizlilik hükmü; fiyatlar, müşteri bilgileri, teknik veriler ve ticari planlar gibi bilgileri korur. Uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme veya alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi seçilirken emredici kurallar dikkate alınmalıdır.
- Taraf ve yetki bilgilerini resmi kayıtlara göre doğrulayın.
- Ürünler, bölge ve satış kanallarını sözleşme eklerinde netleştirin.
- Fiyat, ödeme, teslimat ve satış hedeflerini somutlaştırın.
- İmzadan önce metni sektör ve ülke mevzuatına göre inceletin.
Sıkça sorulan sorular
Dağıtıcı ile acente arasındaki fark nedir?
Dağıtıcı çoğu durumda ürünleri kendi adına ve hesabına satın alıp satar. Acente ise kural olarak müvekkil adına aracılık eder veya onun adına işlem yapar; hukuki sonuçlar somut ilişkiye ve sözleşme hükümlerine göre değerlendirilir.
Dağıtım sözleşmesinde münhasırlık zorunlu mudur?
Hayır. Taraflar münhasır, münhasır olmayan veya sınırlı münhasırlık içeren bir sistem kararlaştırabilir. Münhasırlığın kapsamı, süresi ve istisnaları açıkça yazılmalıdır.
Sözleşme süresiz yapılabilir mi?
Taraflar süresiz sözleşme yapabilir; ancak fesih bildirimi, makul süre, stokların tasfiyesi ve devam eden siparişler konusunda açık düzenleme bulunması uyuşmazlıkları azaltır.