Basit Döviz Alım Satım Sözleşmesi Hazır Modeli
Bu basit döviz alım satım sözleşmesi modeli, bir para biriminin başka bir para birimiyle değiştirilmesine ilişkin temel koşulları yazılı hâle getirmek için hazırlanmıştır. Taraf bilgileri, döviz tutarı, uygulanacak kur, ödeme ve teslim zamanı ile masraf paylaşımı gibi unsurların açıkça düzenlenmesine yardımcı olur.
Basit döviz alım satım sözleşmesi, tarafların belirli bir miktardaki para birimini kararlaştırılan kur üzerinden değiştirmesine ilişkin koşulları kayda geçirir. Yazılı bir metin; tutar, kur, ödeme tarihi ve teslim yöntemi konusunda oluşabilecek belirsizlikleri azaltmaya yardımcı olur. Özellikle ticari ilişkilerde, işlem masrafları ve tarafların sorumluluklarının baştan belirlenmesi önem taşır. Bu model, somut işlemin niteliğine göre dikkatle uyarlanmalıdır.
Döviz alım satım sözleşmesinin amacı
Bu sözleşme, satıcının belirli bir dövizi teslim etmeyi, alıcının ise karşılığında belirlenen bedeli ödemeyi üstlendiği işlemlerde kullanılabilir. Metinde hangi para biriminin alınıp satıldığı, miktarı ve uygulanacak döviz kuru tereddüde yer bırakmayacak şekilde yazılmalıdır.
Tarafların tacir, şirket, gerçek kişi veya yetkili temsilci olması; kimlik ve temsil bilgilerinin sözleşmeye doğru işlenmesini gerektirir. Bankacılık, kambiyo ve kara paranın aklanmasının önlenmesine ilişkin mevzuattan doğabilecek yükümlülükler ayrıca değerlendirilmelidir.
İşlemin kapsamını açık tanımlayın
Döviz cinsi ISO para koduyla birlikte gösterilebilir; örneğin USD, EUR veya GBP. Kısmi teslimat, vadeli ödeme ya da farklı bir teslim kanalı öngörülüyorsa bunlar ayrıca belirtilmelidir.
Sözleşmede bulunması gereken temel bilgiler
Belgenin etkinliği için tarafların tam adı veya ticaret unvanı, adresi, vergi ya da kimlik bilgileri ve varsa temsil yetkisi yer almalıdır. Sözleşme tarihi ile işlemin gerçekleştirileceği yer de açıkça gösterilmelidir.
| Belge alanı | Amacı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Taraf bilgileri | İşlem yükümlülerini kesin olarak belirler. | Unvan veya temsilci yetkisinin eksik yazılması. |
| Döviz tutarı | Alınıp satılacak para miktarını gösterir. | Rakam ve yazıyla tutarın uyumsuz olması. |
| Döviz kuru | Karşı para birimindeki bedeli hesaplamaya yarar. | Kur türünün veya kur tarihinin belirtilmemesi. |
| Ödeme ve teslim tarihi | Tarafların ifa zamanını belirler. | Kesin tarih ya da saat yazılmaması. |
| Masraflar | Banka ve transfer giderlerinin sorumlusunu belirler. | Komisyonların hiç düzenlenmemesi. |
Kur, bedel ve ödeme düzeni
Kur sabit olarak kararlaştırılabilir veya belirli bir güvenilir kaynağın belirli tarih ve saatindeki kuru esas alınabilir. Değişken kur uygulanacaksa hesaplama yöntemi, veri kaynağı ve olası yuvarlama kuralı açıkça yazılmalıdır.
Ödeme kanalı ve masraflar
Ödemenin banka transferi, nakit veya başka hukuka uygun bir yöntemle yapılacağı belirtilmelidir. Havale, EFT, SWIFT, komisyon ve diğer masrafların hangi tarafa ait olduğu düzenlenmezse uyuşmazlık çıkabilir.
- Alım satıma konu para birimlerini ve kodlarını yazın.
- Döviz tutarını hem rakamla hem yazıyla gösterin.
- Uygulanacak kuru ve hesaplama esasını belirleyin.
- Ödeme ile döviz teslim zamanını ayrı ayrı düzenleyin.
- Masraf, vergi ve komisyon sorumluluğunu açıklayın.
Düzenlenebilir şablon
Belge şablonu
BASİT DÖVİZ ALIM SATIM SÖZLEŞMESİ
Sözleşmenin Yapıldığı Yer: ____________________
Sözleşme Tarihi: ____ / ____ / ______
İşbu Döviz Alım Satım Sözleşmesi, aşağıda bilgileri yer alan taraflar arasında düzenlenmiştir.
ALICI
Adı / Ticaret Unvanı: ____________________
Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Yetkili Temsilci: ____________________
SATICI
Adı / Ticaret Unvanı: ____________________
Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Yetkili Temsilci: ____________________
| İşlem Unsuru | Bilgi |
|---|---|
| Satılan döviz cinsi | ____________________ |
| Satılan döviz tutarı | ____________________ |
| Alıcının ödeyeceği para birimi | ____________________ |
| Uygulanacak döviz kuru | ____________________ |
| Toplam ödeme bedeli | ____________________ |
| Ödeme tarihi ve saati | ____________________ |
| Döviz teslim tarihi ve yöntemi | ____________________ |
| Ödeme / teslim banka bilgileri | ____________________ |
| Masraf ve komisyon sorumlusu | ____________________ |
- Konu: Satıcı, tabloda belirtilen döviz tutarını Alıcıya teslim etmeyi; Alıcı da karşılığında belirlenen toplam ödeme bedelini Satıcıya ödemeyi kabul eder.
- Kur ve Bedel: Taraflar, işlemde uygulanacak döviz kurunun yukarıdaki tabloda belirtilen kur olduğunu ve toplam bedelin bu kur üzerinden hesaplandığını kabul eder.
- Ödeme ve Teslim: Alıcı, bedeli kararlaştırılan tarihte ve yöntemle öder. Satıcı, ödemenin gerçekleşmesini takiben dövizi belirtilen tarih ve yöntemle teslim eder.
- Masraflar: Banka, transfer, komisyon, vergi ve benzeri masraflar tabloda belirtilen tarafça karşılanır.
- Temerrüt: Taraflardan birinin yükümlülüğünü süresinde yerine getirmemesi hâlinde diğer taraf, yazılı bildirimle uygun bir ek süre verebilir. Ek sürede de ifa gerçekleşmezse yasal haklarını kullanabilir.
- Bildirimler: Tarafların yukarıda yazılı adresleri bildirim adresi olup, adres değişiklikleri yazılı olarak diğer tarafa bildirilmedikçe bu adreslere yapılan bildirimler geçerli sayılır.
- Uyuşmazlıklar: İşbu sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıklarda ____________________ mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir.
- Yürürlük: İşbu sözleşme ____ / ____ / ______ tarihinde iki nüsha olarak imzalanmış ve yürürlüğe girmiştir.
ALICI
Adı / Unvanı: ____________________
Yetkili İmza: ____________________
SATICI
Adı / Unvanı: ____________________
Yetkili İmza: ____________________
Metni doğrudan burada düzenleyin. Değişiklikler tarayıcınızda saklanır; yazdırabilir ya da Word ve PDF olarak dışa aktarabilirsiniz.
Teslim, temerrüt ve ispat
Dövizin teslimi banka hesabına transfer, fiziki teslim veya tarafların kabul ettiği başka bir yöntemle yapılabilir. Teslimin tamamlandığını gösteren dekont, makbuz veya teslim belgesinin saklanması, işlemin ispatı bakımından yararlıdır.
Taraflardan birinin süresinde ödeme yapmaması veya dövizi teslim etmemesi hâlinde uygulanacak bildirim, ek süre, gecikme sonucu ve sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin hükümler yazılmalıdır.
Pratik öneri: Kur, tutar ve ödeme hesabı bilgilerini imzadan önce iki tarafın da banka kayıtlarıyla karşılaştırın; düzeltmeleri paraflayın.
Modeli doldururken izlenecek adımlar
Belgedeki boşlukları işlem gerçekleşmeden önce doldurun ve ekleri sözleşmeye bağlayın. Tarafların imza yetkisi ile banka hesabı bilgilerinin doğrulanması, özellikle şirketler arası işlemlerde önemlidir.
- Tarafların kimlik, unvan ve iletişim bilgilerini girin.
- Döviz cinsini, tutarı, kuru ve toplam karşılığı yazın.
- Ödeme, teslim ve masraf koşullarını belirleyin.
- Ekleri kontrol edin, tarih atın ve yetkili kişilerce imzalayın.
Sık sorulan sorular
Döviz kuru sözleşmede nasıl gösterilmelidir?
Kur, bir birim dövizin hangi para birimi karşılığı olduğu belirtilerek yazılmalıdır. Sabit kur veya belirli bir kaynağa bağlı değişken kur tercih edilirse hesaplama tarihi ve saati de eklenmelidir.
Sözleşmeye banka hesabı bilgisi eklenmeli mi?
Banka transferiyle ödeme veya teslim öngörülüyorsa ilgili IBAN, hesap sahibi ve banka bilgileri sözleşmede ya da imzalı bir ekte yer almalıdır. Hesap değişikliği için yazılı bildirim şartı konulması uygundur.
Bu model her döviz işlemi için yeterli midir?
Hayır. İşlemin tarafları, tutarı, ülkeler arası niteliği, düzenlemeye tabi olup olmadığı ve vergi sonuçları ek hüküm veya uzman incelemesi gerektirebilir.