Umowa franczyzowa – gotowy wzór do wypełnienia
Wzór umowy franczyzowej służy do uregulowania współpracy między franczyzodawcą a franczyzobiorcą. Dokument obejmuje zasady korzystania z marki i know-how, opłaty, czas trwania umowy, standardy prowadzenia działalności, poufność, kontrolę jakości oraz warunki rozwiązania współpracy.
Umowa franczyzowa określa zasady współpracy pomiędzy podmiotem udostępniającym model biznesowy a przedsiębiorcą, który chce prowadzić działalność pod jego marką. W praktyce łączy elementy licencji, świadczenia usług, dystrybucji oraz przekazania know-how. Dobrze przygotowany dokument ogranicza ryzyko sporów dotyczących opłat, jakości, terytorium i zasad używania oznaczeń franczyzodawcy. Poniższy wzór można dostosować do specyfiki sieci, branży i uzgodnień stron.
Czym jest umowa franczyzowa
Franczyza jest modelem współpracy gospodarczej, w którym franczyzodawca udostępnia franczyzobiorcy prawo do korzystania z marki, systemu działania, wiedzy operacyjnej oraz wsparcia organizacyjnego. Franczyzobiorca prowadzi przy tym własną, samodzielną działalność gospodarczą i ponosi związane z nią ryzyko.
W polskim prawie nie ma jednej odrębnej ustawy kompleksowo regulującej umowę franczyzową. Jej treść opiera się przede wszystkim na zasadzie swobody umów, z uwzględnieniem przepisów Kodeksu cywilnego, prawa własności przemysłowej, ochrony konkurencji i przepisów konsumenckich, jeśli mają zastosowanie.
Najważniejsza cecha współpracy
Istotą franczyzy jest jednolitość sieci. Franczyzobiorca korzysta z wypracowanego konceptu, lecz powinien wykonywać działalność zgodnie z podręcznikiem operacyjnym, standardami jakości i instrukcjami franczyzodawcy.
Elementy, które powinny znaleźć się w umowie
Umowa powinna jednoznacznie identyfikować strony, opisywać przekazywany system franczyzowy i wskazywać zakres licencji na znaki towarowe, nazwę handlową, materiały marketingowe oraz know-how. Warto także opisać, czy prawo prowadzenia działalności ma charakter wyłączny na określonym terytorium.
| Pole dokumentu | Cel postanowienia | Częsty błąd |
|---|---|---|
| Zakres licencji | Określa, z jakich oznaczeń i materiałów może korzystać franczyzobiorca | Brak wskazania czasu i obszaru licencji |
| Terytorium | Ustala obszar prowadzenia punktu lub sprzedaży | Niejasne pojęcie wyłączności |
| Opłaty | Opisuje opłatę wstępną, bieżącą i marketingową | Brak terminu płatności albo podstawy naliczenia |
| Standardy działania | Chroni jednolitość jakości w sieci | Odwołanie do nieudostępnionego podręcznika |
| Rozwiązanie umowy | Reguluje wypowiedzenie i skutki zakończenia współpracy | Brak obowiązków po ustaniu umowy |
Opłaty i obowiązki finansowe
Najczęściej spotyka się opłatę wstępną za przystąpienie do systemu oraz opłatę bieżącą naliczaną jako stała kwota albo procent obrotu. Umowa może również przewidywać składkę marketingową, opłaty za szkolenia, zakup wyposażenia, system informatyczny lub dostawy towarów.
Przejrzyste rozliczenia
Należy określić, czy wskazane kwoty są netto czy brutto, kiedy powstaje obowiązek zapłaty, jakie raporty sprzedażowe składa franczyzobiorca oraz jakie będą konsekwencje opóźnienia. W przypadku opłaty zależnej od obrotu warto precyzyjnie zdefiniować pojęcie obrotu.
- opłata wstępna i termin jej uiszczenia;
- opłata bieżąca oraz sposób jej obliczania;
- składka na działania marketingowe;
- koszty szkoleń, wyposażenia i systemów informatycznych;
- zasady dokumentowania sprzedaży i rozliczeń podatkowych.
Wzór do edycji
Wzór dokumentu
UMOWA FRANCZYZOWA
zawarta w dniu ____________________ w ____________________, pomiędzy:
Franczyzodawcą: ____________________, prowadzącym/prowadzącą działalność pod firmą ____________________, z siedzibą w ____________________, adres: ____________________, NIP: ____________________, REGON/KRS: ____________________, reprezentowanym/reprezentowaną przez ____________________, zwanym dalej „Franczyzodawcą”,
a
Franczyzobiorcą: ____________________, prowadzącym/prowadzącą działalność pod firmą ____________________, z siedzibą w ____________________, adres: ____________________, NIP: ____________________, REGON/KRS: ____________________, reprezentowanym/reprezentowaną przez ____________________, zwanym dalej „Franczyzobiorcą”.
Franczyzodawca i Franczyzobiorca zwani są dalej łącznie „Stronami”.
| Element współpracy | Ustalenia Stron |
|---|---|
| Nazwa systemu franczyzowego | ____________________ |
| Lokalizacja działalności | ____________________ |
| Terytorium | ____________________ |
| Okres obowiązywania umowy | od ____________________ do ____________________ |
| Opłata wstępna | ____________________ zł netto/brutto |
| Opłata bieżąca | ____________________ |
| Opłata marketingowa | ____________________ |
- Przedmiot umowy. Franczyzodawca udziela Franczyzobiorcy prawa do prowadzenia działalności gospodarczej w systemie franczyzowym ____________________, na warunkach określonych w niniejszej umowie.
- Licencja i oznaczenia. Franczyzodawca udziela Franczyzobiorcy, na czas obowiązywania umowy, niewyłącznej/wyłącznej licencji na korzystanie ze znaków towarowych, nazwy handlowej, materiałów marketingowych i innych oznaczeń wskazanych przez Franczyzodawcę, wyłącznie w zakresie prowadzenia działalności objętej umową.
- Know-how i standardy. Franczyzodawca przekaże Franczyzobiorcy know-how, podręcznik operacyjny oraz standardy prowadzenia działalności. Franczyzobiorca zobowiązuje się stosować przekazane procedury i nie ujawniać informacji poufnych osobom trzecim.
- Obowiązki Franczyzodawcy. Franczyzodawca zobowiązuje się w szczególności do: przekazania materiałów wdrożeniowych, przeprowadzenia szkolenia w zakresie ____________________, udzielania bieżącego wsparcia oraz prowadzenia działań marketingowych zgodnie z ustalonym zakresem.
- Obowiązki Franczyzobiorcy. Franczyzobiorca zobowiązuje się prowadzić działalność z należytą starannością, zachowywać standardy sieci, terminowo regulować opłaty, przekazywać raporty sprzedażowe oraz umożliwiać Franczyzodawcy kontrolę zgodności działalności z umową.
- Opłaty. Franczyzobiorca zapłaci Franczyzodawcy opłatę wstępną w wysokości ____________________ zł, płatną do dnia ____________________. Opłata bieżąca wynosi ____________________ i jest płatna do dnia ____________________ każdego miesiąca na rachunek bankowy nr ____________________.
- Kontrola. Franczyzodawca ma prawo, po uprzednim powiadomieniu / bez uprzedniego powiadomienia w uzasadnionych przypadkach, przeprowadzać kontrolę działalności Franczyzobiorcy w zakresie zgodności z systemem franczyzowym.
- Poufność. Franczyzobiorca zachowa w poufności wszelkie informacje handlowe, organizacyjne, techniczne i finansowe otrzymane od Franczyzodawcy, zarówno w czasie obowiązywania umowy, jak i przez okres ____________________ po jej zakończeniu.
- Czas trwania i rozwiązanie. Umowa zostaje zawarta na czas ____________________. Każda ze Stron może ją wypowiedzieć z zachowaniem okresu wypowiedzenia wynoszącego ____________________. Franczyzodawca może rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym w przypadku ____________________.
- Skutki zakończenia umowy. Po ustaniu umowy Franczyzobiorca zaprzestanie używania oznaczeń Franczyzodawcy, zwróci otrzymane materiały i dokumentację, usunie elementy identyfikacji wizualnej oraz rozliczy należności Stron w terminie ____________________ dni.
- Postanowienia końcowe. Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. W sprawach nieuregulowanych zastosowanie mają przepisy prawa właściwego dla ____________________. Spory będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla ____________________.
Sporządzono w ____________________ jednobrzmiących egzemplarzach, po ____________________ dla każdej ze Stron.
____________________________
Franczyzodawca
____________________________
Franczyzobiorca
Edytuj tekst bezpośrednio tutaj. Zmiany zapisują się w przeglądarce, a dokument możesz wydrukować lub wyeksportować do Worda i PDF.
Know-how, marka i kontrola jakości
Know-how powinno być opisane jako poufny, praktyczny i użyteczny zbiór informacji dotyczących prowadzenia działalności. Franczyzobiorca powinien zobowiązać się do nieujawniania tych informacji oraz do używania ich wyłącznie w celu wykonywania umowy.
Franczyzodawca zwykle zachowuje prawo kontroli lokalu, sposobu obsługi klientów, ekspozycji towarów, jakości produktów i zgodności działań marketingowych ze standardami sieci. Uprawnienia kontrolne muszą jednak być sformułowane jasno i proporcjonalnie do celu współpracy.
Przed podpisaniem umowy poproś o udostępnienie podręcznika operacyjnego, cennika opłat i przykładowych raportów rozliczeniowych, aby sprawdzić faktyczny zakres obowiązków.
Czas trwania i zakończenie współpracy
W umowie należy wskazać, czy jest zawarta na czas oznaczony czy nieoznaczony, oraz określić warunki jej przedłużenia. Szczególnej uwagi wymagają przyczyny rozwiązania ze skutkiem natychmiastowym, takie jak zaległości płatnicze, naruszenie poufności, niewłaściwe używanie marki lub rażące naruszenie standardów.
Po zakończeniu umowy franczyzobiorca zwykle traci prawo do posługiwania się oznaczeniami sieci, musi zwrócić dokumentację i materiały oraz usunąć elementy identyfikacji wizualnej. Warto także uregulować rozliczenie zapasów, danych klientów i ewentualnego zakazu konkurencji.
- Ustal zakres udostępnianej marki, know-how i wsparcia.
- Określ terytorium, lokalizację oraz ewentualną wyłączność.
- Wpisz wszystkie opłaty, terminy i zasady raportowania.
- Opisz tryb wypowiedzenia oraz obowiązki po zakończeniu umowy.
Najczęstsze pytania
Czy umowa franczyzowa musi być zawarta na piśmie?
Przepisy nie przewidują jednej, uniwersalnej formy dla każdej umowy franczyzowej, jednak forma pisemna jest zdecydowanie zalecana ze względów dowodowych. Jeżeli umowa obejmuje określone prawa, na przykład licencję wymagającą szczególnej formy, należy uwzględnić właściwe przepisy.
Czy franczyzobiorca jest pracownikiem franczyzodawcy?
Nie. Co do zasady franczyzobiorca prowadzi niezależną działalność gospodarczą na własny rachunek i ryzyko. Umowa może narzucać standardy sieci, ale nie powinna bezpodstawnie zastępować stosunku pracy.
Czy można wprowadzić zakaz konkurencji?
Tak, jednak zakaz konkurencji powinien być precyzyjny, uzasadniony ochroną know-how lub interesów sieci oraz ograniczony pod względem czasu, obszaru i rodzaju działalności. Zbyt szerokie postanowienia mogą budzić wątpliwości prawne.