Telif Hakkı Devir Sözleşmesi Hazır Modeli
Bu telif hakkı devir sözleşmesi hazır modeli; bir esere ilişkin mali hakların devrini, kullanım alanlarını, süreyi, bölgeyi, bedeli ve tarafların sorumluluklarını yazılı biçimde belirlemek için hazırlanmıştır. Eser sahibi ile devralan arasındaki anlaşmanın kapsamını açıklaştırmaya yardımcı olur.
Telif hakkı devir sözleşmesi, bir eserin mali haklarının eser sahibinden başka bir kişiye veya kuruma aktarılmasının koşullarını yazılı olarak belirler. Bu belge; kitap, makale, fotoğraf, çizim, müzik, yazılım, tasarım, video ve benzeri eserler için kullanılabilir. Devrin kapsamı açık yazılmazsa taraflar arasında kullanım alanı, süre veya ödeme konusunda uyuşmazlık doğabilir. Bu nedenle eser, devredilen haklar ve karşılık ayrıntılı biçimde tanımlanmalıdır.
Telif hakkı devir sözleşmesi nedir?
Telif hakkı devir sözleşmesi, eser sahibinin eseri üzerindeki mali haklarının tamamını veya belirli bir bölümünü devralana bırakmasını düzenleyen anlaşmadır. Manevi haklar, birçok hukuk sisteminde eser sahibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, mali hak devri ile manevi hakların aynı şey olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Türkiye'de eser üzerindeki mali hakların devrine ilişkin işlemlerde yazılı şekil ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi büyük önem taşır. Genel ifadeler yerine çoğaltma, yayma, temsil, işaret-ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim gibi hakların somut biçimde belirtilmesi daha güvenlidir.
Mali haklar ve manevi haklar
Mali haklar, eserin ekonomik olarak kullanılmasına ilişkin yetkileri kapsar. Manevi haklar ise eserin sahibinin adının belirtilmesi, eserde değişiklik yapılmasına karşı çıkılması ve eserin kamuya sunulma biçimi gibi eser sahibiyle bağlantılı yetkilerdir.
Sözleşmede bulunması gereken temel bilgiler
Tarafların kimlik ve iletişim bilgileri, eserin açık tanımı, devredilecek haklar, kullanım amacı, coğrafi alan, süre ve bedel sözleşmede yer almalıdır. Eser henüz tamamlanmadıysa teslim tarihi, teknik özellikler ve kabul prosedürü de yazılmalıdır.
| Belge alanı | Amacı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Eserin tanımı | Devre konu çalışmayı ayırt etmek | Yalnızca genel bir eser adı yazmak |
| Devredilen haklar | Hangi ekonomik kullanımların devredildiğini belirlemek | “Tüm haklar” gibi belirsiz ifade kullanmak |
| Süre ve bölge | Kullanımın zaman ve yer sınırını göstermek | Süre veya ülke kapsamını boş bırakmak |
| Bedel ve ödeme | Ücretin miktarını ve ödeme zamanını düzenlemek | Vergi ve ödeme yöntemini belirtmemek |
| Değişiklik izni | Eserde uyarlama ya da düzenleme yetkisini açıklamak | Manevi hak etkisini değerlendirmemek |
Devir kapsamı nasıl belirlenir?
Hak devri, yalnızca ihtiyaç duyulan kullanım türleriyle sınırlandırılmalıdır. Örneğin bir fotoğrafın sosyal medya hesabında paylaşılması için gereken kapsam ile basılı reklam kampanyasında, ambalaj üzerinde ve yurt dışında kullanılması için gereken kapsam aynı değildir.
Kullanım alanını somutlaştırın
Basılı yayın, internet sitesi, mobil uygulama, sosyal medya, televizyon, sergi, reklam, eğitim materyali veya lisanslama gibi kanalları tek tek belirtin. Devir mi, süreli kullanım izni mi verildiğini de açıkça ayırın.
- Eserin adı, türü, sürümü ve ayırt edici özellikleri yazılmalıdır.
- Devredilen mali haklar tek tek sıralanmalıdır.
- Kullanım süresi ve coğrafi kapsam belirlenmelidir.
- Bedel, para birimi, vergi durumu ve ödeme takvimi gösterilmelidir.
- Eser sahibinin adının nasıl kullanılacağı kararlaştırılmalıdır.
Düzenlenebilir şablon
Belge şablonu
TELİF HAKKI DEVİR SÖZLEŞMESİ
Sözleşme Yeri: ____________________
Sözleşme Tarihi: ____ / ____ / ______
ESER SAHİBİ / DEVREDEN
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Telefon / E-posta: ____________________
DEVİRALAN
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Telefon / E-posta: ____________________
Taraflar, aşağıda bilgileri bulunan esere ilişkin mali hakların devri konusunda işbu sözleşmeyi kabul etmişlerdir.
| Değişken alan | Bilgi |
|---|---|
| Eserin adı ve türü | ____________________ |
| Eserin tanımı / sürümü / ekleri | ____________________ |
| Devredilen mali haklar | ____________________ |
| Kullanım amacı ve mecraları | ____________________ |
| Coğrafi kapsam | ____________________ |
| Devir veya kullanım süresi | ____________________ |
| Devir bedeli | ____________________ TL / ____________________ |
| Ödeme şekli ve tarihi | ____________________ |
- Konu: Devreden, yukarıda tanımlanan esere ilişkin aşağıda belirtilen mali hakları ve sözleşmede yazılı kapsamda Devralana devreder: ____________________.
- Kapsam: Devralan, eseri yalnızca şu kullanım alanlarında kullanabilir: ____________________. Eserin çoğaltılması, yayılması, temsil edilmesi, umuma iletimi veya diğer kullanım biçimleri bakımından yetki sınırları bu sözleşme ile belirlenmiştir.
- Süre ve bölge: Devir/kullanım yetkisi ____ / ____ / ______ tarihinden itibaren ____________________ süreyle ve ____________________ bölgesinde geçerlidir.
- Bedel ve ödeme: Devralan, devir karşılığında Devredene ____________________ tutarında bedel ödeyecektir. Ödeme şekli, tarihi ve vergisel yükümlülükler: ____________________.
- Esere ilişkin beyan: Devreden, eserin kendisine ait olduğunu ve bildiği kadarıyla üçüncü kişilerin haklarını ihlal etmediğini beyan eder. Üçüncü kişilere ait materyaller varsa: ____________________.
- Ad belirtme ve değişiklik: Devredenin adının eserde gösterilme şekli: ____________________. Eserde değişiklik, uyarlama veya kısaltma yapılmasına ilişkin koşullar: ____________________.
- Teslim: Eser ve varsa kaynak dosyalar, ____________________ formatında, en geç ____ / ____ / ______ tarihinde Devralana teslim edilecektir.
- Uyuşmazlık: İşbu sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıklarda ____________________ mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir.
İşbu sözleşme ____ nüsha olarak, taraflarca okunarak ____ / ____ / ______ tarihinde imzalanmıştır.
DEVREDEN / ESER SAHİBİ
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
DEVİRALAN
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
Metni doğrudan burada düzenleyin. Değişiklikler tarayıcınızda saklanır; yazdırabilir ya da Word ve PDF olarak dışa aktarabilirsiniz.
Bedel, teslim ve ödeme düzeni
Devir bedeli tek seferlik tutar, satış veya gelir üzerinden pay ya da karma yöntem şeklinde kararlaştırılabilir. Bedelin KDV, stopaj veya diğer mali yükümlülükler bakımından nasıl ele alınacağı, somut işleme ve tarafların statüsüne göre ayrıca düzenlenmelidir.
Özellikle sipariş üzerine üretilen eserlerde teslim formatı, kaynak dosyalar, teslim tarihi ve düzeltme sayısı açıkça yazılmalıdır. Ödeme yapılmaması hâlinde kullanılacak çözüm yolu ve teslim edilen materyallerin iadesi de düzenlenebilir.
Pratik öneri: İmzadan önce eserin örneğini, dosya bağlantısını veya ek listesini sözleşmeye ekleyin; böylece hangi çalışmanın devredildiği kolayca ispatlanabilir.
İmzalama öncesi izlenecek adımlar
Belgeyi imzalamadan önce tarafların yetkisini, eserin özgünlüğünü ve üçüncü kişilere ait içerik bulunup bulunmadığını kontrol edin. Kurum adına imza atılıyorsa temsil yetkisini gösteren belgelerin incelenmesi faydalıdır.
- Devre konu eseri ve eklerini açık şekilde tanımlayın.
- İhtiyaç duyulan mali hakları, kullanım kanallarını ve sınırları belirleyin.
- Bedel, ödeme planı, teslim şartları ve vergisel sorumlulukları yazın.
- Metni okuyup ekleri kontrol ettikten sonra taraflarca imzalayın.
Sık sorulan sorular
Telif hakkının tamamı devredilebilir mi?
Mali hakların tamamı veya bir bölümü, geçerli hukuk kurallarına ve sözleşmenin yazılı içeriğine bağlı olarak devredilebilir. Ancak manevi hakların niteliği ve kullanımına etkisi ayrıca dikkate alınmalıdır.
Bedelsiz hak devri yapılabilir mi?
Taraflar bedelsiz devri kararlaştırabilir; ancak bunun açıkça yazılması ve tarafların iradesini tereddüde yer bırakmayacak biçimde göstermesi gerekir. Vergi ve diğer hukuki sonuçlar için uzman görüşü alınması uygun olabilir.
Sözleşmede süre belirtilmezse ne olur?
Süre belirtilmemesi, sözleşmenin yorumunda belirsizlik yaratabilir. Kullanımın ne kadar devam edeceği, hangi ülkelerde geçerli olacağı ve hangi mecraları kapsadığı açıkça yazılmalıdır.