Komisyon Makbuzu Hazır Doldurulabilir Belge Modeli
Komisyon makbuzu, bir aracılık, satış, danışmanlık veya benzeri faaliyet karşılığında komisyon bedelinin alındığını ya da ödendiğini belgelemek için kullanılır. Bu hazır model; taraf bilgileri, komisyonun dayanağı, tutar, ödeme şekli, tarih ve imza alanlarını içerir. Kullanımdan önce vergi, fatura ve sözleşme yükümlülüklerinin somut duruma uygunluğu kontrol edilmelidir.
Komisyon makbuzu, bir kişi veya işletmenin aracılık, satış, yönlendirme ya da hizmet faaliyeti karşılığında komisyon bedeli aldığını veya tahsil ettiğini gösteren yazılı belgedir. Taraflar arasındaki ödeme akışının izlenmesini kolaylaştırır ve olası uyuşmazlıklarda destekleyici kayıt işlevi görebilir. Makbuzun, komisyonun hangi işlemden doğduğunu açıkça belirtmesi önemlidir. Ticari ve vergisel yükümlülükler bakımından makbuzun fatura veya başka bir belge yerine geçip geçmediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Komisyon makbuzu nedir?
Komisyon makbuzu, belirli bir işlem veya hizmet dolayısıyla hesaplanan komisyonun ödendiğini ya da teslim alındığını belgeleyen düzenlemedir. Özellikle emlak, satış aracılığı, sigorta, danışmanlık ve ticari temsil ilişkilerinde kullanılabilir.
Belgede ödeme yapan ve ödemeyi alan tarafların kimliği, komisyonun konusu, tutarı, ödeme yöntemi ve tarih bulunmalıdır. Belgenin açık, okunaklı ve taraflarca imzalı olması kayıt değerini güçlendirir.
Makbuz ile fatura arasındaki fark
Makbuz esas olarak bir ödeme veya tahsilatın gerçekleştiğini gösterir. Fatura ise mal teslimi veya hizmet ifasına ilişkin ticari ve vergisel bir belgedir; somut olayda yürürlükteki vergi kuralları uyarınca fatura, serbest meslek makbuzu veya başka bir belgenin düzenlenmesi gerekebilir.
Belgede bulunması gereken temel bilgiler
Komisyonun hangi sözleşmeye, satışa veya aracılık faaliyetine bağlı olduğunun yazılması, ödemenin sebebini somutlaştırır. Tutarın hem rakamla hem yazıyla belirtilmesi, yanlış anlaşılma riskini azaltır.
| Alan | Amacı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Taraf bilgileri | Ödeyen ve alan kişiyi belirler | Ad, unvan veya kimlik bilgisinin eksik bırakılması |
| Komisyon konusu | Ödemenin dayanağını açıklar | Sadece “komisyon” yazılması |
| Tutar ve para birimi | Ödenecek veya alınan bedeli gösterir | KDV veya kesinti durumunun belirtilmemesi |
| Ödeme yöntemi | Nakit, havale veya kart bilgisini kaydeder | Banka işlem referansının yazılmaması |
| Tarih ve imza | Belgenin düzenlendiğini doğrular | İmzasız veya tarihsiz bırakılması |
Düzenlenebilir şablon
Belge şablonu
KOMİSYON MAKBUZU
Makbuz No: ____________________
Düzenleme Yeri: ____________________ Düzenleme Tarihi: ____ / ____ / ______
Ödeme Yapan Taraf
Adı Soyadı / Ticaret Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Komisyonu Alan Taraf
Adı Soyadı / Ticaret Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
| Bilgi | Açıklama |
|---|---|
| Komisyonun Konusu | ____________________ |
| İlgili İşlem / Sözleşme No | ____________________ |
| Komisyon Oranı | ____________________ |
| Brüt Komisyon Tutarı | ____________________ TL |
| Vergi / Kesinti | ____________________ TL |
| Net Ödenen Tutar | ____________________ TL |
| Ödeme Şekli | Nakit / Banka Havalesi / EFT / Diğer: ____________________ |
| Banka veya İşlem Referansı | ____________________ |
| Ödeme Tarihi | ____ / ____ / ______ |
Yukarıda belirtilen işlem kapsamında hesaplanan komisyon bedelinin toplam ____________________ TL (yazıyla: ____________________) olduğu; bu tutarın aşağıdaki koşullar çerçevesinde ödendiği ve/veya teslim alındığı kabul edilmiştir.
- Komisyon bedeli, yukarıda belirtilen işlem veya sözleşme kapsamında doğmuştur.
- Ödeme şekli ve tutarı tarafların karşılıklı mutabakatına uygundur.
- Taraflar, makbuzdaki bilgilerin doğru olduğunu beyan eder.
- Bu makbuz iki nüsha düzenlenmiş olup, taraflar birer nüsha teslim almıştır.
Ek Açıklamalar: ____________________
ÖDEME YAPAN TARAF
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
KOMİSYONU ALAN TARAF
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
Metni doğrudan burada düzenleyin. Değişiklikler tarayıcınızda saklanır; yazdırabilir ya da Word ve PDF olarak dışa aktarabilirsiniz.
Komisyon bedelinin doğru açıklanması
Komisyonun brüt mü net mi olduğu, vergi veya yasal kesintilerin tutara dahil olup olmadığı ve ödeme vadesi mümkün olduğunca net yazılmalıdır. Birden fazla işlem için ödeme yapılıyorsa her işlem ayrı satırda veya ek listede gösterilebilir.
Ödeme yöntemi ve kanıtlar
Banka yoluyla yapılan ödemelerde dekont numarası, işlem tarihi ve açıklama bilgisi makbuza eklenebilir. Nakit ödemelerde teslim alanın imzası ile tutarın eksiksiz yazılması özel önem taşır.
- Ödeyen tarafın adını, unvanını ve iletişim bilgisini yazın.
- Komisyonu alan tarafın kimlik veya vergi bilgilerini ekleyin.
- İşlemin dayanağı olan sözleşme veya satış bilgisini belirtin.
- Tutarı rakamla ve yazıyla, para birimiyle birlikte kaydedin.
- Ödeme yöntemini, tarihi ve imzaları tamamlayın.
Makbuz nasıl düzenlenir?
Belge düzenlenmeden önce tarafların mutabık olduğu komisyon oranı ve hesaplama yöntemi kontrol edilmelidir. Düzenlenen nüshaların taraflarda saklanması, sonradan doğrulama yapılmasını kolaylaştırır.
- Komisyonun doğduğu işlem veya hizmeti tanımlayın.
- Taraf bilgilerini ve varsa sözleşme referansını girin.
- Komisyon tutarını, kesintileri ve ödeme yöntemini yazın.
- Belgeyi tarihleyip taraflara imzalatın ve nüshaları saklayın.
Pratik öneri: Banka transferi açıklamasına makbuz numarasını ve komisyonun ilgili olduğu işlemi yazmak, ödeme kaydının makbuzla eşleştirilmesini kolaylaştırır.
İmzalama ve saklama
Makbuz, mümkünse ödeme anında ve iki nüsha olarak düzenlenmelidir. Her taraf imzalı bir nüsha almalı; elektronik ortamda düzenlenen belgeler ise güvenli biçimde saklanmalıdır.
Belgenin saklama süresi, tarafların hukuki statüsüne, işlemin türüne ve uygulanacak mevzuata göre değişebilir. İşletmeler, muhasebe kayıtları ve vergi mevzuatı bakımından kendi yükümlülüklerini ayrıca kontrol etmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Komisyon makbuzu tek başına fatura yerine geçer mi?
Her zaman geçmez. İşlemin niteliğine ve tarafların vergisel statüsüne göre fatura, serbest meslek makbuzu veya başka bir yasal belgenin düzenlenmesi gerekebilir.
Komisyon tutarı KDV dahil mi yazılmalıdır?
Tarafların anlaşmasına ve uygulanacak vergi kurallarına göre tutarın KDV dahil veya hariç olduğu açıkça belirtilmelidir. Belirsizlik varsa brüt tutar, KDV ve net tutar ayrı gösterilmelidir.
Makbuzda imza zorunlu mudur?
İmza, belgenin taraflarca kabul edildiğini ve ödeme teslimini destekler. Elektronik belgelerde kullanılacak onay yöntemi ve ispat gücü, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir.