Sözleşme İbra Makbuzu Hazır Doldurulabilir Modeli
Sözleşme ibra makbuzu, bir sözleşmeden doğan borçların veya belirli edimlerin yerine getirildiğini ve alacaklının ilgili tutar bakımından borçluyu ibra ettiğini kayıt altına almaya yarar. Bu hazır model; taraf bilgileri, ödeme tutarı, sözleşme bilgisi, ibra kapsamı, çekinceler ve imza bölümleriyle düzenli bir belge hazırlamanızı sağlar.
Sözleşme ibra makbuzu, taraflar arasındaki bir sözleşmeden kaynaklanan ödeme veya borç ilişkisinin tamamen ya da belirli bir kısmı itibarıyla sona erdiğini belgelendirmek için kullanılır. Bu belge, ödemeyi alan tarafın hangi tutar ve hangi yükümlülük bakımından talepte bulunmayacağını açıkça göstermelidir. Özellikle iş, kira, hizmet, satış ve ticari ilişkilerde yazılı kayıt, olası uyuşmazlıkların önlenmesine yardımcı olur. Makbuzun kapsamı, tarafların gerçek iradesine ve ilgili sözleşmenin koşullarına uygun hazırlanmalıdır.
Sözleşme ibra makbuzu nedir?
İbra makbuzu, alacaklının borçludan tahsil ettiği bedel veya yerine getirilen edim karşılığında, belirlenen kapsamda borçluyu borçtan kurtardığını gösteren yazılı belgedir. Belgenin geçerli ve anlaşılır olabilmesi için hangi sözleşmeye, hangi borca ve hangi döneme ilişkin olduğunun tereddüde yer vermeyecek biçimde yazılması önemlidir.
İbra, her zaman tüm borç ilişkisini sona erdirmeyebilir. Taraflar yalnızca belirli bir fatura, taksit, hizmet dönemi veya kalem için ibra kararlaştırmış olabilir; bu nedenle kapsamın açıkça sınırlandırılması gerekir.
Tam ibra ve kısmi ibra ayrımı
Tam ibra, belirtilen sözleşmeden doğan tüm muaccel borçların kapandığını ifade eder. Kısmi ibra ise yalnızca makbuzda gösterilen tutar, dönem veya alacak kalemi yönünden sonuç doğurur. Belirsiz ifadeler yerine somut rakam, tarih ve sözleşme bilgisi kullanılmalıdır.
Makbuzda bulunması gereken temel bilgiler
Sağlıklı bir ibra makbuzunda tarafların kimlik ve iletişim bilgileri, dayanak sözleşmenin tarihi ve konusu, ödeme şekli ile ödeme tutarı yer almalıdır. Ödemenin banka yoluyla yapıldığı durumlarda dekont numarası veya işlem açıklamasının eklenmesi ispat kolaylığı sağlar.
| Belge alanı | Amacı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Taraf bilgileri | Alacaklı ve borçlunun doğru biçimde belirlenmesi | Ad, unvan veya kimlik bilgisini eksik yazmak |
| Dayanak sözleşme | İbranın hangi ilişkiye ait olduğunu göstermek | Sözleşme tarihini ve konusunu belirtmemek |
| Tutar ve para birimi | Ödenen veya ibra edilen meblağı netleştirmek | Rakam ile yazı arasındaki uyumsuzluk |
| İbra kapsamı | İbranın tam mı, kısmi mi olduğunu açıklamak | Genel ve yoruma açık ifadeler kullanmak |
| Ödeme yöntemi | Tahsilatın nasıl yapıldığını kayıt altına almak | Dekont veya makbuz referansını yazmamak |
Düzenlenebilir şablon
Belge şablonu
SÖZLEŞME İBRA MAKBUZU
Düzenleme Yeri: ____________________ Düzenleme Tarihi: ____ / ____ / ______
ALACAKLI / İBRA EDEN
Adı Soyadı / Ticaret Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
BORÇLU / İBRA EDİLEN
Adı Soyadı / Ticaret Unvanı: ____________________
T.C. Kimlik No / Vergi No: ____________________
Adres: ____________________
Taraflar arasında ____ / ____ / ______ tarihinde akdedilen, konusu ____________________ olan sözleşmeye ilişkin olarak aşağıdaki hususlarda mutabık kalınmıştır.
| Bilgi | Açıklama |
|---|---|
| Dayanak sözleşme tarihi ve numarası | ____________________ |
| İbra edilen borç / alacak kalemi | ____________________ |
| İbra edilen tutar | ____________________ TL (Yazıyla: ____________________) |
| Ödeme tarihi | ____ / ____ / ______ |
| Ödeme şekli ve referans bilgisi | ____________________ |
| İbra kapsamı | ☐ Tam ibra ☐ Kısmi ibra |
| Ekler | ____________________ |
- Alacaklı / ibra eden, yukarıda bilgileri yer alan tutarı borçlu / ibra edilenden tamamen teslim aldığını veya hesabına geçtiğini kabul eder.
- Alacaklı / ibra eden, belirtilen tutar ve yukarıda tanımlanan borç kalemi bakımından borçlu / ibra edileni ibra ettiğini beyan eder.
- Bu ibra, ☐ dayanak sözleşmeden doğan tüm borç ve alacakları ☐ yalnızca yukarıda belirtilen tutar, dönem ve kalemleri kapsamaktadır.
- Tarafların saklı tuttukları haklar varsa şunlardır: ____________________.
- İşbu makbuz, tarafların serbest iradeleriyle okunarak düzenlenmiş ve ____ nüsha olarak imzalanmıştır.
Ek Açıklamalar:
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
ALACAKLI / İBRA EDEN
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
BORÇLU / İBRA EDİLEN
Adı Soyadı / Unvanı: ____________________
İmza: ____________________
TANIK (Varsa)
Adı Soyadı: ____________________
İmza: ____________________
Metni doğrudan burada düzenleyin. Değişiklikler tarayıcınızda saklanır; yazdırabilir ya da Word ve PDF olarak dışa aktarabilirsiniz.
Belgeyi düzenlerken dikkat edilmesi gerekenler
Metin, baskı veya baskı altında kalmadan verildiğine ilişkin uygun bir beyan içerebilir; ancak bu ifade tek başına her durumda hukuki geçerlilik sağlamaz. Tarafların iradesi, ödeme belgeleri ve olayın koşulları birlikte değerlendirilir.
- Tarafların adını, soyadını veya ticaret unvanını eksiksiz yazın.
- İlgili sözleşmenin tarihini, numarasını ve konusunu belirtin.
- Ödenen tutarı hem rakamla hem yazıyla gösterin.
- İbranın kapsamını tam veya kısmi olarak açıkça tanımlayın.
- Ödeme dekontu, fatura veya teslim belgesi gibi ekleri numaralandırın.
Çekince koymak ne zaman yararlıdır?
Taraflardan birinin başka alacak, ayıp, tazminat veya yasal haklarını saklı tutmak istemesi hâlinde bu çekince açıkça yazılmalıdır. “Diğer tüm haklar saklıdır” gibi ifadeler kullanılacaksa, bunun ibra kapsamıyla çelişmemesine dikkat edilmelidir.
Düzenleme ve imzalama adımları
Belge imzalanmadan önce sözleşme, ödeme belgesi ve varsa önceki mutabakatlar karşılaştırılmalıdır. Birden çok sayfa varsa sayfaların numaralandırılması ve taraflarca paraflanması belge bütünlüğünü güçlendirebilir.
- Dayanak sözleşmeyi ve kapanacak borç kalemlerini tespit edin.
- Ödeme tutarını, tarihini ve yöntemini doğrulayan belgeleri hazırlayın.
- İbra kapsamını, varsa çekinceleri ve ekleri açık ifadelerle yazın.
- Belgeyi tarih atarak tarafların yetkili kişilerince imzalayın ve nüshaları saklayın.
Pratik öneri: İbra makbuzuna konu ödeme banka üzerinden yapılmışsa, dekont açıklamasında sözleşme veya belge numarasına yer verin ve dekontu makbuza ek yapın.
Hukuki değerlendirme ve saklama
İbra beyanının etkisi, tarafların sıfatına, borcun niteliğine, sözleşme türüne ve uygulanacak hukuka göre değişebilir. Özellikle işçilik alacakları, tüketici işlemleri, kira ilişkileri veya şirket adına yapılan işlemler bakımından emredici kurallar ve şekil şartları bulunabilir.
İmzalı asıl nüshanın ve ilişikteki ödeme belgelerinin güvenli şekilde saklanması tavsiye edilir. Elektronik ortamda düzenlenen belgelerde, imza türü ve elektronik delilin güvenilirliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Sıkça sorulan sorular
İbra makbuzu ödeme dekontunun yerine geçer mi?
Hayır. İbra makbuzu tahsilat ve borçtan kurtarma iradesini gösterirken, banka dekontu ödemenin gerçekleştiğine ilişkin önemli bir delildir. Uygun olduğunda her iki belgenin birlikte saklanması yararlıdır.
Kısmi ödeme için ibra makbuzu düzenlenebilir mi?
Evet. Ancak yalnızca ödenen tutar, ilgili borç kalemi ve dönem bakımından ibra verildiği; kalan alacağın varsa saklı olduğu açıkça belirtilmelidir.
Şirket adına kim imzalamalıdır?
Şirket adına imza yetkisi bulunan kişi veya kişiler imzalamalıdır. Yetki durumunun ticaret sicili kayıtları, imza sirküleri veya şirket içi yetkilendirme belgeleriyle doğrulanması uygun olur.