Birlikte Yaşam Sözleşmesi Hazır Modeli ve Örneği
Birlikte yaşam sözleşmesi, evli olmayan iki kişinin ortak hayatlarına ilişkin malvarlığı düzenini, gider paylaşımını, konut kullanımını ve ayrılık hâlindeki esasları yazılı biçimde belirlemesine yardımcı olur. Bu hazır model; taraf bilgileri, katkılar, ortak harcamalar, borçlar ve imza bölümleriyle doldurulabilir bir taslak sunar. Belgenin yerel hukuka uygunluğu için gerektiğinde uzman incelemesi alınmalıdır.
Birlikte yaşam sözleşmesi, evli olmayan kişilerin ortak hayatlarına dair mali ve pratik konuları açık biçimde belirlemelerine yardımcı olan yazılı bir anlaşmadır. Taraflar bu metinle ortak giderlere katılımı, edinilen malların durumunu, konut kullanımını ve ayrılık ihtimalindeki temel ilkeleri düzenleyebilir. Açık, dengeli ve ispatlanabilir hükümler, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların azaltılmasına katkı sağlar. Ancak sözleşmenin geçerliliği ve kapsamı, uygulanacak ülkenin hukukuna göre değişebilir.
Birlikte yaşam sözleşmesi nedir?
Bu sözleşme, evlilik bağı olmaksızın aynı yaşamı paylaşan iki kişinin karşılıklı hak ve yükümlülüklerini kayıt altına aldığı özel hukuk metnidir. Sözleşme, tarafların fiilî ilişkisini açıklamakla birlikte evliliğin kanundan doğan tüm sonuçlarını kendiliğinden yaratmaz.
Özellikle birlikte alınan eşya, kira, fatura, kredi, tasarruf ve günlük harcamalar bakımından yazılı mutabakat kurulması yararlıdır. Metin, tarafların iradelerini özgürce ve hukuka uygun şekilde yansıtmalıdır.
Sözleşmenin temel amacı
Temel amaç, kimin hangi giderden ne oranda sorumlu olduğunu ve belirli malvarlığı unsurlarının kime ait bulunduğunu anlaşılır biçimde ortaya koymaktır. Böylece sözlü anlaşmalara ilişkin ispat güçlüğü azaltılabilir.
Hangi konular düzenlenebilir?
Sözleşmede ortak konutun kira veya mülkiyet durumu, aylık giderlerin paylaşımı, kişisel ve ortak eşyalar, banka hesapları, borçlar ile ayrılık sonrası teslim ve ödeme usulleri ele alınabilir. Tarafların gerçek durumuna uymayan veya belirsiz ifadelerden kaçınılmalıdır.
| Belge alanı | Amacı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Taraf bilgileri | Tarafların açıkça tanımlanmasını sağlar | Kimlik ve adres bilgilerinin eksik bırakılması |
| Ortak giderler | Kira, fatura ve alışveriş katkısını belirler | Ödeme oranı veya tarihinin yazılmaması |
| Malvarlığı | Kişisel ve ortak malları ayırır | Fatura ve mülkiyet delillerinin dikkate alınmaması |
| Borçlar | Borçlunun ve sorumluluk sınırının tespitini sağlar | Üçüncü kişilere karşı sorumluluğun yanlış varsayılması |
| Ayrılık düzeni | Teslim, ödeme ve taşınma esaslarını gösterir | Süre ve yöntem belirtilmemesi |
Düzenlenebilir şablon
Belge şablonu
BİRLİKTE YAŞAM SÖZLEŞMESİ
Sözleşme Yeri: ____________________
Sözleşme Tarihi: ____ / ____ / ______
İşbu Birlikte Yaşam Sözleşmesi (“Sözleşme”), aşağıda bilgileri bulunan taraflar arasında düzenlenmiştir.
1. Taraf
Adı Soyadı: ____________________
T.C. Kimlik No / Kimlik No: ____________________
Adres: ____________________
Telefon / E-posta: ____________________
2. Taraf
Adı Soyadı: ____________________
T.C. Kimlik No / Kimlik No: ____________________
Adres: ____________________
Telefon / E-posta: ____________________
Taraflar, birlikte yaşam ilişkilerinde aşağıdaki koşulların uygulanması konusunda karşılıklı olarak anlaşmışlardır.
| Değişken Alan | Bilgi / Düzenleme |
|---|---|
| Ortak konut adresi | ____________________ |
| Aylık kira veya konut gideri | ____________________ TL / para birimi |
| 1. Tarafın gider katkı oranı | ____________________ % |
| 2. Tarafın gider katkı oranı | ____________________ % |
| Ödeme vadesi | Her ayın ____________________ günü |
| Sözleşme süresi | ____ / ____ / ______ tarihinden ____ / ____ / ______ tarihine kadar |
| Özel açıklama / ek liste | ____________________ |
- Birlikte Yaşam: Taraflar, yukarıda belirtilen adreste birlikte yaşamaktadır veya yaşamayı planlamaktadır.
- Ortak Giderler: Kira, aidat, elektrik, su, doğal gaz, internet, alışveriş ve diğer ortak giderler, tabloda belirtilen oranlarda ve vadesinde karşılanacaktır.
- Kişisel Mallar: Taraflardan her birinin birliktelik öncesinde sahip olduğu veya kendi adına edindiği mallar, aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıkça ilgili tarafın kişisel malı sayılacaktır.
- Ortak Edinimler: Tarafların birlikte finanse ettiği eşya veya malvarlığı unsurları, ödeme katkıları ve varsa ekli liste doğrultusunda değerlendirilecektir.
- Borçlar: Bir tarafın kendi adına yaptığı borç ve taahhütlerden, diğer taraf ancak yazılı olarak kabul ettiği ölçüde sorumlu olacaktır.
- Ayrılık Hâli: Birlikteliğin sona ermesi durumunda taraflar, kişisel eşyalarını teslim alacak; ortak eşyalar ve açık giderler aşağıdaki usule göre çözümlenecektir: ____________________
- Sözleşmenin Değiştirilmesi: Bu Sözleşmede yapılacak değişiklikler ancak yazılı, tarihli ve her iki tarafça imzalı ek protokol ile geçerli olur.
- Uyuşmazlık: Taraflar uyuşmazlıkları öncelikle görüşme yoluyla çözmeye çalışacak; çözülememesi hâlinde yetkili mercilere başvurabilecektir.
Ekler:
Ek-1: Kişisel ve ortak eşya listesi
Ek-2: Gider ve ödeme planı
Ek-3: ____________________
Taraflar, bu Sözleşmeyi okuyup anladıklarını, özgür iradeleriyle kabul ettiklerini ve ____ / ____ / ______ tarihinde iki nüsha olarak imzaladıklarını beyan ederler.
1. TARAF
Adı Soyadı: ____________________
İmza: ____________________
2. TARAF
Adı Soyadı: ____________________
İmza: ____________________
TANIK (Varsa)
Adı Soyadı: ____________________
İmza: ____________________
Metni doğrudan burada düzenleyin. Değişiklikler tarayıcınızda saklanır; yazdırabilir ya da Word ve PDF olarak dışa aktarabilirsiniz.
Hazırlarken dikkat edilmesi gerekenler
Taraflar, her hükmü somut, ölçülebilir ve tarihli şekilde yazmalıdır. Örneğin “giderlere katkı sağlanacaktır” yerine kira bedelinin yüzde kaçının kim tarafından, hangi tarihte ödeneceği belirtilmelidir.
Mal ve borçların ayrımı
Sözleşmeye, birliktelik öncesinde edinilmiş kişisel mallar ile birliktelik süresinde edinilen malların ayrı listeleri eklenebilir. Bir borcun yalnızca bir tarafça üstlenilmesi, alacaklının veya üçüncü kişilerin haklarını her zaman bağlamaz; bu nedenle kredi ve borç ilişkileri ayrıca değerlendirilmelidir.
- Tarafların tam adını, kimlik bilgilerini ve tebligat adreslerini yazın.
- Ortak giderleri türüne ve ödeme oranına göre ayırın.
- Değerli eşya ve taşınırların mülkiyetini ek listede gösterin.
- Ortak konutun kira, mülkiyet ve kullanım koşullarını belirtin.
- Değişikliklerin yalnızca yazılı ve imzalı ekle yapılacağını düzenleyin.
İmza ve ispat gücü
Belgenin her sayfasının taraflarca paraflanması, son sayfasının imzalanması ve imza tarihinin yazılması ispat bakımından faydalı olabilir. Uyuşmazlık riski yüksekse imza süreci için yetkili bir hukuk uzmanından veya noterlik uygulamalarından bilgi alınması düşünülebilir.
Pratik öneri: Sözleşmeye eklenen eşya, ödeme ve borç listelerini tarih atarak iki tarafın da imzalamasını sağlayın; makbuz ve faturaların kopyalarını saklayın.
Sözleşmeyi tamamlama adımları
Hazır taslağı kullanmadan önce tüm bilgilerin doğru ve güncel olduğunu kontrol edin. Her iki tarafın metni okuyup özgür iradesiyle kabul etmesi, anlaşmanın sağlıklı kurulması açısından önemlidir.
- Taraf ve iletişim bilgilerini eksiksiz doldurun.
- Ortak konut, gider, mal ve borç bilgilerini belgeleyin.
- Katkı oranları ile ödeme tarihlerini açıkça belirleyin.
- Metni birlikte gözden geçirip tarih atarak imzalayın.
Sık sorulan sorular
Birlikte yaşam sözleşmesi evlilik yerine geçer mi?
Hayır. Bu sözleşme taraflar arasındaki belirli mali ve uygulamaya ilişkin hususları düzenleyebilir; evliliğin kanundan doğan statü ve sonuçlarını tek başına oluşturmaz.
Sözleşme sonradan değiştirilebilir mi?
Evet, tarafların karşılıklı ve yazılı mutabakatıyla ek protokol hazırlanabilir. Değişikliğin tarihi, kapsamı ve tarafların imzaları açıkça yer almalıdır.
Noterde yapılması zorunlu mudur?
Zorunluluk, sözleşmenin konusu ve uygulanacak hukuka göre değişebilir. Bazı işlemlerde şekil şartları bulunabileceğinden, somut durum için yerel mevzuat ve uzman görüşü değerlendirilmelidir.